Stanisław Wyspiański – Portret Franciszka Wyspiańskiego, ojca artysty
Młoda Polska · Kraków, 1894–1895
Portret Franciszka Wyspiańskiego, ojca artysty (1894–1895)
Stanisław Wyspiański wykonał pastelowy portret swojego ojca, rzeźbiarza Franciszka Wyspiańskiego, na przełomie 1894 i 1895 roku. To jeden z dwóch znanych portretów ojca jego autorstwa. Oryginał należy do Muzeum Narodowego w Warszawie.
Stanisław Wyspiański (1869–1907), Portret Franciszka Wyspiańskiego, ojca artysty (1894–1895) · Muzeum Narodowe w Warszawie.
Kim był Franciszek Wyspiański?
Franciszek Wyspiański urodził się w 1836 roku we Lwowie i zmarł 10 listopada 1901 roku w Krakowie. Uczył się w krakowskiej Szkole Sztuk Pięknych, w latach 1854–1860 w pracowni rzeźby Henryka Kossowskiego. Rozgłos przyniosły mu popiersia Adama Mickiewicza i Mikołaja Kopernika, pokazane w 1861 roku na wystawie Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych. Przyjaźnił się z Janem Matejką. Jego rzeźbę Jana Długosza, wykonaną w 1880 roku na 400-lecie śmierci dziejopisarza, ofiarowano później powstającemu wówczas Muzeum Narodowemu w Krakowie.
Od 1873 roku rodzina mieszkała w Domu Długosza w Krakowie, gdzie była też pracownia rzeźbiarza. Po śmierci żony Marii w 1876 roku Franciszek popadł w alkoholizm. Syna Stanisława w 1880 roku wzięła na wychowanie siostra zmarłej, Joanna Stankiewiczowa. Na początku 1892 roku Franciszek trafił do Domu Ubogich im. Helclów w Krakowie i przebywał tam blisko dziesięć lat, aż do śmierci.
ArtystaStanisław Wyspiański (1869–1907)
DziełoPortret Franciszka Wyspiańskiego, ojca artysty (1894–1895)
Technikapastel na papierze, 54 × 45 cm
Gdzie jest oryginałMuzeum Narodowe w Warszawie
Kiedy powstał portret ojca?
Muzeum Narodowe w Warszawie datuje pastel na lata 1894–1895. Stanisław Wyspiański wrócił wtedy do Krakowa po stypendialnych pobytach w Paryżu z lat 1890–1894. Portret jest sygnowany w prawym dolnym rogu wiązanym monogramem SW.
Istnieje też druga wersja, z 1900 roku, o wymiarach 46,7 × 61,7 cm. Jest w rękach prywatnych. W 1914 roku należała do Bernarda Lauera i była pokazywana na warszawskiej wystawie poświęconej pamięci Wyspiańskiego w Towarzystwie Zachęty Sztuk Pięknych.
Co przedstawia pastel?
Franciszek Wyspiański jest pokazany na wprost, do połowy piersi, w ciemnym płaszczu z postawionym kołnierzem. Ma okulary w cienkiej oprawie, gęste włosy i siwiejącą, rudawą brodę z wąsami. Patrzy prosto na widza.
Artysta skupił się na twarzy. Zbudował ją z drobnych pociągnięć pastelu w ciepłych tonach i zestawił z chłodnymi granatami ubrania. Tło jest jasne, w odcieniach beżu i oliwkowej zieleni, i nie zawiera żadnych rekwizytów, które mówiłyby o zawodzie modela.
Gdzie jest oryginał i jakie miał losy?
Pastel ma wymiary 54 × 45 cm i należy do kolekcji pasteli polskich w Gabinecie Rycin i Rysunków Muzeum Narodowego w Warszawie (nr inw. 46873). Muzeum kupiło go w 1925 roku, wcześniej był w kolekcji Mieczysława Piotrowskiego.
Podczas II wojny światowej, po 1940 roku, portret wywieźli Niemcy. Wrócił do Polski w ramach rewindykacji w 1946 roku. Był pokazywany m.in. na wystawie „Jak meteor... Stanisław Wyspiański (1869–1907)” w Muzeum Narodowym w Warszawie w 2007 roku. Pastel jest też ujęty w katalogu Galerii Malarstwa Polskiego Muzeum Narodowego w Warszawie z 1938 roku pod numerem 356.
Oryginał
Gdzie zobaczyć obraz „Portret Franciszka Wyspiańskiego, ojca artysty”?
Gdzie można zobaczyć oryginał portretu ojca Wyspiańskiego?
Pastel z lat 1894–1895 należy do Muzeum Narodowego w Warszawie. Druga wersja, z 1900 roku, jest w kolekcji prywatnej.
Kim był ojciec Stanisława Wyspiańskiego?
Franciszek Wyspiański (1836–1901) był krakowskim rzeźbiarzem, autorem m.in. popiersi Mickiewicza i Kopernika. Ostatnie lata życia spędził w Domu Ubogich im. Helclów.
Jaką techniką wykonano portret?
To pastel na papierze o wymiarach 54 × 45 cm, sygnowany wiązanym monogramem SW.
Produkty z obrazem „Portret Franciszka Wyspiańskiego, ojca artysty”
Reprodukcję obrazu drukujemy na zamówienie w naszej firmie w Wołominie – większość produktów także szyjemy. Poniżej wybrane z nich.
