Wirujący Kosmos Duszy · Spojrzenie z Otchłani w Saint-Rémy
Autoportret (F627) (1889)
We wrześniu 1889 roku w cichym pokoju szpitala dla nerwowo chorych w Saint-Rémy-de-Provence Vincent van Gogh stanął przed lustrem z paletą w dłoni, podejmując jedną z najbardziej bezkompromisowych prób wniknięcia we własną duszę. „Autoportret (F627)” to absolutne arcydzieło psychologicznego portretu: postać malarza w ciemnobłękitnym kaftanie wyłania się z lodowatego, wirującego tła, którego fale zdają się płynąć w hipnotycznym, nieskończonym tańcu. Przenikliwe, zielonkawoniebieskie oczy artysty patrzą na widza ze spokojem i bolesną szczerością, która porusza do głębi każde kolejne pokolenie.
Vincent van Gogh, Autoportret (F627) (1889) · Zbiory: Musée d'Orsay w Paryżu.
Powrót do równowagi po wielkim kryzysie
Latem 1889 roku Vincent van Gogh przeszedł ciężki załamanie nerwowe, które na półtora miesiąca odebrało mu możliwość pracy. Gdy wreszcie lekarze pozwolili mu powrócić do sztalug, pierwszym zadaniem, jakie sobie wyznaczył, było namalowanie samego siebie. Chciał sprawdzić, czy jego ręka i wzrok wciąż zachowały dawną precyzję.
Efektem był portret o niesłychanej dyscyplinie i sile wyrazu. Malarz przedstawił się w popiersiu, ubrany w prostą marynarkę zapinaną na guziki. Jego twarz jest szczupła, wynędzniała po chorobie, z charakterystyczną rudą brodą i mocno zarysowanymi kośćmi policzkowymi.
W przeciwieństwie do wcześniejszych, pełnych niepokoju autoportretów, w tym dziele uderza niezwykła powaga i duchowy spokój człowieka, który spojrzał w otchłań i zdołał z niej powrócić dzięki zbawczej mocy sztuki.
MalarzVincent van Gogh (1853–1890)
Dzieło i technikaAutoportret (F627 / Fiche 627) (1889) olej na płótnie
Kolekcja muzealnaMusée d'Orsay Paryż, Francja
Polska manufakturaSzyjemy Sztukę (Polska Manufaktura)
Arabeska tła i płynna materia koloru
Najbardziej hipnotyzującym elementem dzieła jest tło obrazu. Zamiast neutralnej ściany Van Gogh namalował wirujące pasma farby w odcieniach turkusu, pistacji i stalowego błękitu, które falują niczym wzburzone fale oceanu lub pole magnetyczne.
Ta sama falująca, dynamiczna linia przenika do marynarki artysty, a nawet do pasm jego włosów i zarostu. Człowiek i przestrzeń stają się jednością – materią utkaną z czystej energii i światła.
Malarz nakładał farbę grubymi, mięsistymi pociągnięciami pędzla (impasto), rzeźbiąc reliefową powierzchnię, która pod różnym kątem padania światła ożywa niesamowitym blaskiem.
“
„Mówią – i chętnie w to wierzę – że trudno poznać samego siebie. Ale niełatwo też samego siebie namalować.”
Ikona paryskiego Musée d'Orsay
„Autoportret (F627)” to wzruszające świadectwo niezłomności ludzkiego ducha. Pokazuje, że pasja tworzenia potrafi stać się najsilniejszym lekiem na cierpienie i samotność.
W salach paryskiego Musée d'Orsay obraz ten przyciąga miliony widzów z całego świata. Jego magnetyczne spojrzenie nie pozwala przejść obojętnie – przypomina o cenie prawdziwego geniuszu i pięknie, które rodzi się z najgłębszych zmagań człowieka.
Zbiory i ekspozycja
Oryginał w zbiorach muzealnych
Arcydzieło znajduje się w stałej ekspozycji Musée d'Orsay w Paryżu. Równie bogatą kolekcję autoportretów artysty posiada Van Gogh Museum w Amsterdamie.
Sztuka w Twojej codzienności: Kolekcja z motywem „Autoportret (F627)”
Wybierz sztukę z głębokim ładunkiem emocjonalnym, magnetycznym błękitem i legendarną siłą wyrazu Vincenta van Gogha. Nasza autorska kolekcja toreb i akcesoriów z motywem słynnego „Autoportretu” to hołd dla niezłomnego geniuszu, uszyty z pasją w Polsce.
