Alfons Mucha zaprojektował „Salome” w 1897 roku jako barwną litografię dla paryskiego miesięcznika „L'Estampe moderne”. To nie obraz olejny, tylko grafika wydana w nakładzie, dlatego jej odbitki są dziś w wielu muzeach, m.in. w Museum of Modern Art w Nowym Jorku i w Fitzwilliam Museum w Cambridge.
Alfons Mucha (1860–1939), Salome (1897) · odbitki m.in. w Museum of Modern Art, Nowy Jork, i Fitzwilliam Museum, Cambridge.
Czym było „L'Estampe moderne” i jak powstała „Salome”?
„L'Estampe moderne” ukazywało się w Paryżu co miesiąc od maja 1897 do kwietnia 1899 roku. Każdy zeszyt zawierał cztery oryginalne barwne litografie różnych artystów. Wydawnictwo założyli wydawca Henri Piazza i krytyk Charles Masson, a drukowano je w zakładzie F. Champenois przy bulwarze Saint-Michel. Łącznie ukazały się 24 zeszyty, czyli 96 plansz, oraz kilka dodatkowych plansz dla prenumeratorów.
Mucha był z tym przedsięwzięciem związany od początku. Zaprojektował okładkę pisma i pierwszą planszę premiową dla prenumeratorów. Z drukarnią Champenois miał wtedy umowę, na mocy której drukarz publikował jego prace. „Salome” ukazała się w drugim zeszycie, wydanym w 1897 roku. MoMA podaje jako wydawcę „L'Estampe moderne”, a jako drukarza Imprimerie Champenois w Paryżu.
ArtystaAlfons Mucha (1860–1939)
DziełoSalome (1897) Salomé
Technikalitografia barwna, 33 × 23,1 cm (kompozycja), 40,7 × 30,8 cm (arkusz)
Gdzie jest oryginałodbitki m.in. w Museum of Modern Art, Nowy Jork, i Fitzwilliam Museum, Cambridge
Co przedstawia „Salome” Muchy?
Plansza pokazuje młodą kobietę w ujęciu do kolan, z głową odchyloną do tyłu i przymkniętymi oczami. Ma jasny turban, duży kolisty kolczyk i bardzo długi warkocz, przewiązany metalowymi kółkami. Ubrana jest w zwiewną, jasnozieloną suknię z różową narzutą na ramieniu i szerokim, zdobionym pasem z okrągłą klamrą. Uniesionymi rękami trzyma przed sobą okrągły przedmiot przypominający instrument strunowy, z którego zwisają chwosty.
Tło wypełnia jasny ornament z drobnych kółek i łagodnych, falujących pasów. Postać ma wyraźny ciemny kontur, a barwy są stonowane: beże, róże, zielenie i złocienie. To typowe cechy grafiki Muchy z lat 90. XIX wieku. Drukowany podpis „Mucha” widnieje w lewym dolnym rogu kompozycji.
Fitzwilliam Museum podaje wymiary swojej odbitki: kompozycja 33,6 × 23,8 cm, arkusz 40,7 × 30,8 cm. MoMA podaje bardzo zbliżone wartości, 33 × 23,1 cm dla kompozycji. W prawym dolnym rogu arkusza wytłoczono bezbarwny znak wydawcy, głowę dziewczyny z profilu. Był to znak potwierdzający autentyczność plansz „L'Estampe moderne”.
Czy „Salome” Muchy nawiązuje do dramatu Oscara Wilde'a?
Biblijna Salome, pasierbica Heroda, była w tamtym czasie tematem obecnym w paryskiej kulturze. Dramat Oscara Wilde'a „Salome” ukazał się drukiem po francusku w 1893 roku, a pierwszy raz wystawiono go w Paryżu 11 lutego 1896 roku. Wcześniej, w 1892 roku, próby w Londynie z Sarah Bernhardt w roli tytułowej przerwała cenzura.
Nie znaleźliśmy jednak źródła, które łączyłoby planszę Muchy z tą sztuką lub z konkretnym przedstawieniem. Sama grafika nie pokazuje też typowych dla tego tematu motywów, takich jak głowa Jana Chrzciciela na misie. To raczej dekoracyjny wizerunek egzotycznej tancerki niż ilustracja biblijnej historii.
Gdzie można zobaczyć oryginalne odbitki?
Plansze „L'Estampe moderne” drukowano w nakładzie 2000 egzemplarzy na zwykłym papierze i 150 na papierze japońskim. Dlatego „Salome” nie ma jednego oryginału. Odbitki należą do różnych kolekcji. Museum of Modern Art w Nowym Jorku ma odbitkę podarowaną przez Mr. and Mrs. E. Powis Jones (nr 343.1958.4). Fitzwilliam Museum w Cambridge ma egzemplarz z zapisu Henry'ego Scipio Reitlingera, który trafił do muzeum w 1991 roku.
Według strony Fitzwilliam Museum odbitka z Cambridge jest przechowywana w magazynie. Przed wizytą w muzeum warto więc sprawdzić, czy grafika jest akurat pokazywana.
Oryginał
Gdzie zobaczyć obraz „Salome”?
odbitki m.in. w Museum of Modern Art, Nowy Jork, i Fitzwilliam Museum, Cambridge.
