Chory Bachus (Autoportret jako Bachus) – Bacchino malato (Autoritratto in veste di Bacco) (ok. 1593–1595)
Caravaggio namalował „Chorego Bachusa” w pierwszych latach pobytu w Rzymie, około połowy lat 90. XVI wieku. Obraz przedstawia młodzieńca jako boga wina, w wieńcu z bluszczu, z kiścią białych winogron w dłoniach i bladą, ziemistą cerą. Uważa się go za autoportret malarza i jeden z jego najwcześniejszych znanych obrazów. Oryginał należy do Galerii Borghese w Rzymie.
Caravaggio, właśc. Michelangelo Merisi (1571–1610), Chory Bachus (Autoportret jako Bachus) (ok. 1593–1595) · Galleria Borghese, Rzym.
Kiedy i gdzie powstał „Chory Bachus”?
Obraz powstał w Rzymie, wkrótce po przybyciu Caravaggia z Lombardii. Giulio Mancini, jeden z pierwszych autorów piszących o malarzu, łączył go z okresem, gdy artysta mieszkał u prałata Pandolfa Pucciego. Datowanie jest sporne. Większość badaczy przyjmuje około 1593 roku, ale nowsze ustalenia, według których Caravaggio przyjechał do Rzymu dopiero około 1595 roku, przesuwają datę później. Galeria Borghese podaje „około 1595”.
Niezależnie od dokładnego roku, wszyscy badacze uznają „Chorego Bachusa” za jeden z pierwszych, a może pierwszy z zachowanych obrazów Caravaggia. Widać w nim wpływ jego mediolańskiego nauczyciela Simone Peterzana. Poza postaci przypomina według badaczy jedną z Sybilli, które Peterzano namalował w Certosa di Garegnano pod Mediolanem.
DziełoChory Bachus (Autoportret jako Bachus) (ok. 1593–1595) Bacchino malato (Autoritratto in veste di Bacco)
Technikaolej na płótnie, 67 × 53 cm
Gdzie jest oryginałGalleria Borghese, Rzym
Czy to autoportret Caravaggia?
Najprawdopodobniej tak. Giovanni Baglione, pierwszy biograf Caravaggia, napisał w 1642 roku, że malarz wykonał kilka obrazków, malując siebie w lustrze, a pierwszym był Bachus z kiściami winogron, namalowany starannie, choć nieco sucho. Aldo De Rinaldis w 1948 roku powiązał ten opis z obrazem z Galerii Borghese i dziś zgadza się z tym prawie cała krytyka.
Tytuł „Bacchino malato”, czyli „Chory Bachusik”, nadał obrazowi Roberto Longhi w 1927 roku. Zinterpretował go jako autoportret, a kolor skóry i ust powiązał z chorobą malarza. Wiadomo, że Caravaggio przebywał w rzymskim szpitalu Santa Maria della Consolazione, choć nie wiadomo z jakiego powodu. Maurizio Marini sądził, że niezdrowy koloryt to skutek złej konserwacji, ale badania przeprowadzone w 2001 roku tę hipotezę wykluczyły.
Co przedstawia obraz i jak się go interpretuje?
Młodzieniec siedzi za kamiennym blatem, zwrócony do widza w ujęciu trzy czwarte, z odsłoniętym ramieniem. Ma wieniec z bluszczu, tradycyjny atrybut Dionizosa, i trzyma w dłoniach kiść białych winogron. Na blacie leżą czarne winogrona i dwie brzoskwinie. Ciemne tło wydobywa jasno oświetloną postać.
Interpretacji jest wiele. Kurt Bauch łączył obraz z personifikacją zmysłu smaku, James B. Lynch widział w nim alegorię melancholii, a Maurizio Calvesi zapowiedź Chrystusa z winogronami, symbolem Eucharystii. Philippe Morel odczytał wieniec z bluszczu jako znak natchnienia i sławy artysty, a winogrona jako popis iluzji, nawiązujący do antycznej opowieści o Zeuksisie, którego malowane winogrona miały oszukać ptaki.
Jak obraz trafił do Galerii Borghese?
Obraz należał do Giuseppe Cesariego, zwanego Cavalier d'Arpino, w którego pracowni Caravaggio pracował po przyjeździe do Rzymu. W 1607 roku Cesariego oskarżono o nielegalne posiadanie broni palnej i skonfiskowano mu zbiór obrazów. Papież Paweł V przekazał go swojemu bratankowi, kardynałowi Scipione Borghese. Razem z „Chorym Bachusem” trafił do niego m.in. „Chłopiec z koszem owoców” Caravaggia.
W kolejnych inwentarzach Borghese obraz opisywano różnie, w 1790 roku jako „Satyra”, a w 1833 roku przypisano go Ludovicowi Carracciemu. Autorstwo Caravaggia przywrócił mu Roberto Longhi. To olej na płótnie o wymiarach 67 × 53 cm.
Oryginał
Gdzie zobaczyć obraz „Chory Bachus (Autoportret jako Bachus)”?
Najprawdopodobniej tak. Biograf Baglione pisał o Bachusie malowanym w lustrze, a większość badaczy łączy ten opis z obrazem z Galerii Borghese.
Dlaczego Bachus jest „chory”?
Tytuł nadał obrazowi Roberto Longhi, który bladą cerę i kolor ust postaci powiązał z chorobą malarza i jego pobytem w szpitalu. To interpretacja, nie pewna wiedza.
Produkty z obrazem „Chory Bachus (Autoportret jako Bachus)”
Reprodukcję obrazu drukujemy na zamówienie w naszej firmie w Wołominie – większość produktów także szyjemy. Poniżej wybrane z nich.
