Powołanie świętego Mateusza – Vocazione di san Matteo (1599–1600)
Caravaggio namalował „Powołanie świętego Mateusza” w latach 1599–1600 dla kaplicy Contarellich w rzymskim kościele San Luigi dei Francesi. Obraz pokazuje chwilę, w której Chrystus wskazuje celnika Mateusza siedzącego przy stole z liczącymi pieniądze mężczyznami. Wisi do dziś w tej samej kaplicy, w miejscu, dla którego powstał.
Caravaggio, właśc. Michelangelo Merisi (1571–1610), Powołanie świętego Mateusza (1599–1600) · Kościół San Luigi dei Francesi (kaplica Contarellich), Rzym.
Jak Caravaggio otrzymał zamówienie do San Luigi dei Francesi?
San Luigi dei Francesi to kościół wspólnoty francuskiej w Rzymie. Ponad dziesięć lat wcześniej kardynał Matthieu Cointerel zostawił w testamencie fundusze i wskazówki na dekorację kaplicy poświęconej jego patronowi, świętemu Mateuszowi. Sklepienie kaplicy ozdobił freskami Giuseppe Cesari, zwany Cavalier d'Arpino, ale był zbyt zajęty innymi zamówieniami, by dokończyć dekorację.
Według strony kościoła Caravaggio dostał zamówienie dzięki znajomościom w środowisku sprzyjającym Francji. Kontrakt na dwa boczne obrazy, „Powołanie” i „Męczeństwo świętego Mateusza”, jest datowany na lipiec 1599 roku, a ostatnią zapłatę malarz otrzymał w lipcu 1600 roku. Była to jego pierwsza duża praca do kościoła. Kościół opisuje ją jako punkt zwrotny w karierze artysty, który wcześniej malował głównie martwe natury, sceny rodzajowe i portrety.
DziełoPowołanie świętego Mateusza (1599–1600) Vocazione di san Matteo
Technikaolej na płótnie, 322 × 340 cm
Gdzie jest oryginałKościół San Luigi dei Francesi (kaplica Contarellich), Rzym
Co przedstawia obraz?
Scena ilustruje werset z Ewangelii według świętego Mateusza (9,9): Jezus zobaczył człowieka siedzącego w komorze celnej i powiedział do niego „Pójdź za mną”. Przy stole siedzi pięciu mężczyzn. Ci po lewej są ubrani jak współcześni Caravaggiowi, a Chrystus i święty Piotr, który wchodzą z prawej, mają stroje bliższe czasom ewangelicznym. Według opisu kościoła dzięki temu scena dzieje się jakby poza historycznym czasem.
Chrystus wyciąga rękę w stronę stołu. Jego gest przypomina dłoń Adama ze „Stworzenia Adama” Michała Anioła w Kaplicy Sykstyńskiej. Snop światła wpada z góry, z prawej strony, i oświetla twarze siedzących. Nad ręką Chrystusa widać okno z ramą w kształcie krzyża. Obraz opiera się na silnym kontraście światła i cienia, typowym dla stylu Caravaggia.
Który z mężczyzn jest Mateuszem?
Tradycyjnie Mateuszem jest brodaty mężczyzna w środku grupy, który wskazuje na siebie, jakby pytał: „Ja?”. Za tą interpretacją przemawia to, że ten sam model gra Mateusza w dwóch pozostałych obrazach w kaplicy. Według innej hipotezy brodacz wskazuje na młodzieńca pochylonego nad monetami na końcu stołu i to on jest Mateuszem tuż przed przemianą. Strona kościoła także zauważa, że gest brodacza budzi wątpliwości, czy to na pewno Mateusz.
W interpretacji kościoła wyciągnięta ręka Chrystusa pokonuje pustkę między dwiema grupami postaci, czyli między tym, co ludzkie, a tym, co boskie. Okno w kształcie krzyża zapowiada mękę i zmartwychwstanie. Powołanie Mateusza jest tu przejściem od cienia do światła. Badacze zwracają też uwagę, że Chrystus, nazwany w Nowym Testamencie „ostatnim Adamem”, nie otrzymuje życia jak Adam Michała Anioła, lecz sam je daje.
Gdzie można zobaczyć „Powołanie świętego Mateusza”?
Obraz wisi w kaplicy Contarellich w kościele San Luigi dei Francesi w Rzymie. Naprzeciwko znajduje się „Męczeństwo świętego Mateusza”, a nad ołtarzem „Natchnienie świętego Mateusza” z 1602 roku. Wszystkie trzy obrazy namalował Caravaggio.
To olej na płótnie o wymiarach 322 × 340 cm. Kościół jest czynną świątynią, dlatego przed wizytą warto sprawdzić godziny zwiedzania na jego stronie.
Oryginał
Gdzie zobaczyć obraz „Powołanie świętego Mateusza”?
Kościół San Luigi dei Francesi (kaplica Contarellich), Rzym.
Gdzie można zobaczyć oryginał „Powołania świętego Mateusza”?
W kaplicy Contarellich w kościele San Luigi dei Francesi w Rzymie. Obraz wisi tam od czasu powstania.
Kiedy powstał obraz?
W latach 1599–1600. Kontrakt podpisano w lipcu 1599 roku, a ostatnią zapłatę Caravaggio otrzymał w lipcu 1600 roku.
Kto na obrazie jest świętym Mateuszem?
Zwykle uznaje się nim brodatego mężczyznę w środku, który wskazuje na siebie. Część badaczy uważa jednak, że Mateuszem jest młodzieniec pochylony nad monetami na końcu stołu.
Produkty z obrazem „Powołanie świętego Mateusza”
Reprodukcję obrazu drukujemy na zamówienie w naszej firmie w Wołominie – większość produktów także szyjemy. Poniżej wybrane z nich.
