Narodziny Nowoczesności · Kawiarniany Świt i Portret z Gazetą
Kobieta czytająca (1879)
Gdy pod koniec lat siedemdziesiątych XIX wieku paryskie bulwary rozbłysły światłem nowych kawiarni, Édouard Manet stał się ich najbystrzejszym kronikarzem. „Kobieta czytająca” to pełen uroku, promienny portret młodej, wyemancypowanej paryżanki siedzącej w ogródku Café Nouvelle-Athènes. Pogrążona w lekturze ilustrowanego magazynu, ze szklanką piwa na stoliku, uosabia nowy typ kobiety wielkiego miasta: niezależnej, eleganckiej i swobodnie korzystającej z uroków miejskiego życia Belle Époque.
Édouard Manet, Kobieta czytająca (Femme lisant) (1879) · Zbiory: The Art Institute of Chicago.
Café Nouvelle-Athènes i emancypacja paryżanek
W 1879 roku kawiarnia Café Nouvelle-Athènes przy Place Pigalle była sercem paryskiej bohemy artystycznej i literackiej. To tam Manet, Degas, Renoir i młodzi impresjoniści spotykali się każdego wieczoru, by toczyć zażarte dyskusje o sztuce. Zmieniała się też obyczajowość: po raz pierwszy w historii samotne kobiety z klasy średniej mogły bez uszczerbku na reputacji zasiadać w kawiarnianych ogródkach, czytać prasę i obserwować tętniący życiem tłum.
Bohaterką płótna jest elegancka młoda kobieta o jasnych włosach. Siedzi przy okrągłym, marmurowym stoliku w kawiarnianym ogródku na tle zieleni parkowych krzewów. Ubrana jest w modny, jasnobłękitny kostium z falbanami i zgrabny słomkowy toczek z piórem. Trzyma w dłoniach rozłożony numer prestiżowego tygodnika „L'Illustration”, całkowicie pochłonięta lekturą artykułu.
Na marmurowym blacie obok niej stoi wysoka szklanka jasnego piwa z pianką – symbol kawiarnianego relaksu. Manet nie uczynił z bohaterki obiektu zalotów: ukazał ją jako autonomiczną jednostkę cieszącą się chwilą wytchnienia i kontaktu z kulturą w ciepłe popołudnie.
MalarzÉdouard Manet (1832–1883)
Dzieło i technikaKobieta czytająca (Femme lisant) (ok. 1863–1882) Olej na płótnie
Kolekcja muzealnaMusée d'Orsay Paryż / Londyn
Polska manufakturaSzyjemy Sztukę (Polska Manufaktura)
Lekkość impresjonistycznego pędzla i błękit paryski
W płótnie tym Manet w pełni zasymilował zdobycze młodszych kolegów impresjonistów. Farba kładziona jest lekko, z niezwykłą swobodą i polotem. Rezygnując z ciężkich konturów, artysta posłużył się migotliwą plamą barwną, oddając drżenie powietrza i blask słoneczny filtrowany przez liście.
Paleta barwna urzeka świeżością: błękit sukni wibruje refleksami bieli i fioletu, kontrastując z soczystą zielenią tła i kremowym tonem marmuru. Złocisty odcień piwa w szkle dodaje kompozycji ciepła. Sposób namalowania gazety – zaledwie kilkoma szybkimi pociągnięciami pędzla sugerującymi kolumny tekstu i drzeworyty – graniczy z czystym malarskim żartem i wirtuozerią.
“
„Kobieta w kawiarni czytająca gazetę to najpiękniejszy symbol naszych czasów: wolna, ciekawa świata i nienagannie elegancka.”
Klejnot The Art Institute of Chicago
Obraz został podarowany do The Art Institute of Chicago w 2000 roku dzięki hojnemu zapisowi testamentowemu Mary and Leigh Block, stając się jedną z najchętniej podziwianych pereł francuskiej kolekcji tego muzeum.
„Kobieta czytająca” emanuje niezwykłym optymizmem, świeżością i lekkością bytu. Przypomina o urokach powolnego życia, przyjemności obcowania z dobrą lekturą i nieprzemijającym czarze paryskiej elegancji.
Zbiory i ekspozycja
Oryginał w zbiorach muzealnych
Płótno znajduje się w stałej ekspozycji The Art Institute of Chicago. Kontekst kawiarnianego życia artystycznego Montmartre'u prezentuje również Musée d'Orsay w Paryżu.
Sztuka w Twojej codzienności: Kolekcja z motywem „Kobieta czytająca”
Wnieś lekkość paryskich kawiarni, elegancję Belle Époque i radość chwili z dobrą lekturą do swojego codziennego otoczenia. Nasza autorska kolekcja z motywem „Kobiety czytającej” Maneta to urocze torby, kosmetyczki i akcesoria szyte w Polsce z zachowaniem najwyższej wierności barwom oryginału.
