Drzewo życia (projekt fryzu dla Pałacu Stocleta) – Werkzeichnungen für den Mosaikfries im Speisesaal des Palais Stoclet (Lebensbaum, Erwartung, Erfüllung) (1908–1911)
Gustav Klimt narysował „Drzewo życia” w latach 1908–1911 jako projekt mozaiki do jadalni Pałacu Stocleta w Brukseli. Grafika pokazuje całą ścianę fryzu: drzewo o złotych, spiralnych gałęziach, po lewej postać „Oczekiwania”, a po prawej obejmującą się parę, czyli „Spełnienie”. Projekty w skali 1:1 należą do Muzeum Sztuki Użytkowej (MAK) w Wiedniu.
Gustav Klimt (1862–1918), Drzewo życia (projekt fryzu dla Pałacu Stocleta) (1908–1911) · MAK – Museum für angewandte Kunst, Wiedeń.
Dla kogo powstało „Drzewo życia”?
Pałac Stocleta zbudowano w Brukseli w latach 1905–1911 dla bankiera i kolekcjonera sztuki Adolphe'a Stocleta. Zaprojektował go wiedeński architekt Josef Hoffmann, a wnętrza i wyposażenie tworzyli artyści związani z Wiener Werkstätte. Od 2009 roku budynek jest wpisany na Listę światowego dziedzictwa UNESCO.
Klimt otrzymał zlecenie na dekorację ścian jadalni. Przygotował dziewięć projektów wykonawczych w skali 1:1, czyli w rzeczywistej wielkości przyszłej mozaiki. Według MAK pracował nad nimi w latach 1908–1911 w Wiedniu i w Kammerl nad jeziorem Attersee.
ArtystaGustav Klimt (1862–1918)
DziełoDrzewo życia (projekt fryzu dla Pałacu Stocleta) (1908–1911) 9 Werkzeichnungen für die Ausführung eines Mosaikfries für den Speisesaal des Palais Stoclet in Brüssel
Technikakredka, pastel, gwasz, złoto, srebro, platyna i brąz na papierze, 200 × 735 cm (cały zespół)
Gdzie jest oryginałMAK – Museum für angewandte Kunst, Wiedeń
Co przedstawia projekt?
Środek kompozycji zajmuje drzewo, którego gałęzie zwijają się w złote spirale i wypełniają całą szerokość ściany. Na gałęziach siedzi czarny ptak. U stóp drzewa rosną drobne, kolorowe kwiaty. Po lewej stoi smukła kobieca postać w szacie z trójkątnych wzorów, z rękami ułożonymi w ozdobny gest. MAK nazywa ją tancerką i opisuje jako „Oczekiwanie” (Erwartung). Po prawej obejmuje się para w szacie pokrytej kołami i prostokątami, czyli „Spełnienie” (Erfüllung).
W jadalni motyw drzewa życia pojawia się na obu długich ścianach, w lustrzanym odbiciu. „Oczekiwanie” i „Spełnienie” znalazły się naprzeciw siebie, a na krótszej ścianie umieszczono abstrakcyjną postać rycerza. Według komentarza MAK Klimt korzystał tu ze wzorów egipskich, bizantyjskich i japońskich.
Z czego wykonano projekt i mozaikę?
Projekty to nie obrazy olejne, lecz duże prace na papierze. MAK wymienia w ich opisie m.in. kredki, pastele, gwasz, złoto, srebro, platynę, brąz i aplikacje. Na rysunkach Klimt dopisał odręczne wskazówki dla Wiener Werkstätte i wiedeńskiej pracowni mozaiki Forstnera (Wiener Mosaikwerkstätte). Zalecał w nich szlachetne materiały, takie jak emalia, masa perłowa i złoto płatkowe.
Gotowy fryz w Brukseli wykonano z marmuru, ceramiki, złoconych płytek i emalii, z dodatkiem pereł i kamieni półszlachetnych. Mozaika pozostaje we wnętrzu pałacu.
Gdzie można zobaczyć projekt fryzu?
Dziewięć rysunków wykonawczych MAK kupiło w 1961 roku. Należą do zbiorów biblioteki i kolekcji grafiki muzeum (nr inw. MAL 226), a ich łączne wymiary MAK podaje jako 200 × 735 cm. Jako prace na papierze są delikatne, dlatego przed wizytą warto sprawdzić, czy są akurat wystawione.
Komentarz MAK zalicza fryz do nielicznych monumentalnych dzieł Klimta i do szczytowych osiągnięć jego dojrzałego okresu. Z tych właśnie rysunków pochodzi popularny wizerunek „Drzewa życia”, znany z reprodukcji.
Oryginał
Gdzie zobaczyć obraz „Drzewo życia (projekt fryzu dla Pałacu Stocleta)”?
Projekty w skali 1:1 należą do Muzeum Sztuki Użytkowej (MAK) w Wiedniu. Mozaika wykonana według nich zdobi jadalnię Pałacu Stocleta w Brukseli.
Kiedy powstało „Drzewo życia”?
Klimt pracował nad projektami fryzu w latach 1908–1911. Pałac Stocleta budowano w latach 1905–1911.
Czy „Drzewo życia” to obraz?
Nie, to projekt mozaiki wykonany na papierze kredkami, pastelami i gwaszem, ze złotem i innymi metalami. Gotowa mozaika powstała z marmuru, ceramiki, emalii i złoconych płytek.
Produkty z obrazem „Drzewo życia (projekt fryzu dla Pałacu Stocleta)”
Reprodukcję obrazu drukujemy na zamówienie w naszej firmie w Wołominie – większość produktów także szyjemy. Poniżej wybrane z nich.
