Złoty Wiedeń · Zagadka Podwójnego Obrazu i Kradzież Stulecia
Portret kobiety (1916–1917)
Gdy pod koniec I wojny światowej Gustav Klimt malował portret młodej damy w modnym szalu, nikt nie przypuszczał, że płótno to stanie się bohaterem jednej z najbardziej sensacyjnych zagadek kryminalnych w dziejach światowego muzealnictwa. „Portret kobiety” kryje w sobie podwójną tajemnicę: pod warstwą farby z 1917 roku spoczywa zaginiony portret zmarłej ukochanej malarza z 1912 roku. Po brawurowej kradzieży w 1997 roku obraz zniknął na dwadzieścia dwa lata, by w 2019 roku odnaleźć się w zamurowanej wnęce muzealnego ogrodu.
Édouard Manet / Gustav Klimt, Portret kobiety (Ritratto di signora) (1916–1917) · Zbiory: Galleria d'Arte Moderna Ricci Oddi, Piacenza, Włochy.
Późny styl mistrza i zaginiona dziewczyna z 1912 roku
Namalowany w latach 1916–1917, u schyłku życia artysty, „Portret kobiety” reprezentuje późny, niezwykle ekspresyjny styl Klimta. Po wygaszeniu Złotego Okresu malarz zwrócił się ku bardziej nasyconym barwom, swobodnym pociągnięciom pędzla i japońskiemu linearyzmowi. W 1925 roku obraz został zakupiony przez włoskiego kolekcjonera Giuseppe Ricci Oddiego do nowo budowanej galerii w Piacenzy na północy Włoch.
Prawdziwa rewelacja naukowa nadeszła jednak w 1996 roku dzięki osiemnastoletniej studentce historii sztuki Claudii Maga. Porównując reprodukcje w katalogach, dziewczyna zauważyła uderzające podobieństwo kompozycji do zaginionego od 1912 roku obrazu Klimta „Portret młodej damy w kapeluszu”.
Badania rentgenowskie potwierdziły jej hipotezę: pod widocznym obrazem znajdował się wcześniejszy portret młodej kobiety w wielkim kapeluszu i szalu! Klimt zamalował własne wcześniejsze dzieło po przedwczesnej, tragicznej śmierci modelki – młodej wiedenki, w której był bez pamięci zakochany, zmieniając jej strój i fryzurę, by uśmierzyć ból po stracie.
MalarzGustav Klimt (1862–1918)
Dzieło i technikaPortret kobiety (Ritratto di signora) (1916–1917) olej na płótnie
Kolekcja muzealnaGalleria d'Arte Moderna Ricci Oddi Piacenza, Włochy
Polska manufakturaSzyjemy Sztukę (Polska Manufaktura)
Włamanie przez świetlik i dwadzieścia dwa lata milczenia
Zaledwie kilka miesięcy po sensacyjnym odkryciu podwójnego obrazu, w lutym 1997 roku, świat obiegła dramatyczna wiadomość: jedyny obraz Klimta we włoskich zbiorach publicznych został skradziony z galerii w Piacenzy tuż przed planowaną wielką wystawą! Złodzieje użyli wędki przez świetlik dachowy lub weszli przez główne drzwi, pozostawiając na dachu jedynie ciężką, pozłacaną ramę.
Śledztwo włoskiej policji i Interpolu przez ponad dwie dekady było bezowocne. Podejrzewano międzynarodowe szajki handlarzy dziełami sztuki, rytualne kradzieże, a nawet zniszczenie płótna. Aż do grudnia 2019 roku, kiedy ogrodnicy oczyszczający bluszcz z zewnętrznych murów galerii natknęli się na zardzewiałą metalową klapę w ścianie. Wewnątrz, w czarnym plastikowym worku na śmieci, spoczywało nienaruszone płótno Klimta!
Ekspertyzy naukowe z użyciem promieni rentgenowskich bezdyskusyjnie potwierdziły autentyczność odnalezionego dzieła, wywołując eksplozję radości we Włoszech.
“
„Obraz żyje własnym życiem, a czasami jego losy okazują się bardziej dramatyczne niż losy samego artysty.”
Triumfalny powrót w Piacenzy
Po konserwacji i wzmocnieniu systemów bezpieczeństwa, w listopadzie 2020 roku „Portret kobiety” powrócił na stałą ekspozycję w Galleria d'Arte Moderna Ricci Oddi w Piacenzy, gdzie jest eksponowany w specjalnej gablocie pancernej.
Obraz ten zachwyca subtelną grą turkusów, zieleni i różu oraz tajemniczym, lekko melancholijnym spojrzeniem modelki. Niezwykła historia utraconego i odzyskanego arcydzieła uczyniła z niego jedno z najbardziej legendarnych płócien w całej europejskiej historii sztuki.
Zbiory i ekspozycja
Oryginał w zbiorach muzealnych
Arcydzieło można podziwiać w Galleria d'Arte Moderna Ricci Oddi w Piacenzy (Włochy). Dokumentację badań technologicznych obrazu przechowuje Opificio delle Pietre Dure we Florencji.
Sztuka w Twojej codzienności: Kolekcja z motywem „Portret kobiety”
Wybierz elegancję, niezwykłą tajemnicę podwójnego portretu i fascynującą historię ocalonego arcydzieła Klimta. Nasza autorska kolekcja tekstyliów z motywem „Portretu kobiety” to unikatowe torby, kosmetyczki i akcesoria szyte w Polsce z zachowaniem najwyższej wierności szlachetnym barwom oryginału.
