Złoty Wiedeń · Miłość Wszechczasów, Sacrum i Erotyka
Pocałunek (1907–1908)
Gdy w 1908 roku na wystawie Kunstschau w Wiedniu publiczność po raz pierwszy ujrzała monumentalne, lśniące złotem płótno przedstawiające dwoje kochanków splecionych w uścisku na krawędzi kwietnego urwiska, nikt nie miał wątpliwości, że narodziła się ikona wszech czasów. „Pocałunek” Gustava Klimta to szczytowe arcydzieło światowej secesji i uniwersalny hymn na cześć miłości: zatopieni w złotym całunie mężczyzna i kobieta przekraczają granice doczesności, stając się czystym ucieleśnieniem kosmicznej harmonii i erotycznego uniesienia.
Namalowany na przełomie 1907 i 1908 roku, „Pocałunek” stanowi kulminację i absolutne ukoronowanie Złotego Okresu w twórczości Gustava Klimta. Po burzliwych sporach wokół skandalizujących obrazów dla auli Uniwersytetu Wiedeńskiego, malarz wycofał się z życia publicznego, by stworzyć dzieło o charakterze uniwersalnym i kojącym.
W centrum kwadratowego płótna o wymiarach metr osiemdziesiąt na metr osiemdziesiąt klęczą na kwietnej łączce dwoje kochanków. Ziemia pod ich stopami urywa się stromym, złotym urwiskiem, porośniętym bluszczem i polnymi kwiatami, co sugeruje, że ich miłość zawieszona jest ponad ziemskim światem. Otacza ich potężna, złocista szata przypominająca kokon lub aureolę, chroniąca ich intymność przed wzrokiem profanów.
Mężczyzna pochyla się nad partnerką, ujmując jej twarz w czułe, silne dłonie i składając pocałunek na jej policzku. Kobieta ma zamknięte oczy, usta lekko rozchylone w poddaniu, a jej twarz jaśnieje spokojem i bezgranicznym zaufaniem. Klimt nie ukazał aktu gwałtownego, lecz moment czułego, niemal nabożnego zatrzymania czasu.
MalarzGustav Klimt (1862–1918)
Dzieło i technikaPocałunek (Der Kuss / Liebespaar) (1907–1908) Olej i płatki złota na płótnie
Kolekcja muzealnaÖsterreichische Galerie Belvedere Wiedeń, Austria
Polska manufakturaSzyjemy Sztukę (Polska Manufaktura)
Język ornamentu: Prostokąty męskości i koła kobiecości
Geniusz Klimta objawia się w symbolicznym zróżnicowaniu ornamentu pokrywającego szaty obojga bohaterów. Szata mężczyzny jest zdominowana przez motywy geometryczne: surowe, czarne, białe i szare prostokąty i kwadraty, symbolizujące męską siłę, racjonalizm i stałość.
Z kolei szata kobiety mieni się miękkimi, organicznymi formami: barwnymi kołami, owalami, spiralami i stylizowanymi kwiatami, uosabiającymi kobiecą płodność, intuicję i zmienność natury. W miejscu uścisku oba te światy zlewają się w jedną nierozerwalną całość. Złote tło obrazu, mieniące się delikatnym deszczem złotego pyłu, odrealnia scenę, zamieniając pocałunek dwojga ludzi w mistyczny sakrament miłości kosmicznej.
“
„Wszelka sztuka jest erotyczna. Prawdziwe piękno rodzi się z pragnienia połączenia człowieka ze światem.”
Serce wiedeńskiego pałacu Belvedere
Dziś „Pocałunek” jest najważniejszym i najbardziej oblegany eksponatem w Górnym Belvedere w Wiedniu. Przed płótnem każdego dnia przewijają się tysiące zakochanych z całego świata, dla których dzieło Klimta jest najpiękniejszym wyznaniem miłości.
Obraz ten stał się globalną ikoną popkultury i synonimem wiedeńskiej secesji. Jego uniwersalne przesłanie o potędze czułości i jedności dwojga istot ludzkich nie straciło nic ze swojej promiennej, złotej magii.
Zbiory i ekspozycja
Oryginał w zbiorach muzealnych
Oryginalne arcydzieło jest perłą stałej ekspozycji Górnego Belvedere (Österreichische Galerie Belvedere) w Wiedniu. Pamiątki i pracownię artysty można zwiedzać w Klimt Villa w Hietzing w Wiedniu.
Sztuka w Twojej codzienności: Kolekcja z motywem „Pocałunek”
Wprowadź ponadczasowy blask złota, czułość i magię najsłynniejszego pocałunku w dziejach sztuki do swojego codziennego otoczenia. Nasza autorska kolekcja tekstyliów z motywem „Pocałunku” Klimta to luksusowe torby, kosmetyczki i akcesoria szyte w Polsce z najwyższą dbałością o detale.
