Złoty Wiedeń · Sen, Przebudzenie Zmysłów i Wir Tkanin
Dziewica (1913)
Gdy w 1913 roku, w przededniu wybuchu I wojny światowej, Gustav Klimt ukończył monumentalne płótno zatytułowane „Dziewica”, stworzył najbardziej zmysłową i poetycką alegorię kobiecego dorastania w sztuce nowoczesnej. W wirującym na tle kosmicznej ciemności obłoku barwnych tkanin i kwiatów spoczywa korowód śpiących dziewcząt. Pośrodku nich młoda dziewica przeciąga się w leniwym, zmysłowym geście porannego przebudzenia, nieświadoma, że sen niewinności właśnie ustępuje miejsca żarowi dojrzałej kobiecości.
Gustav Klimt, Dziewica (Die Jungfrau) (1913) · Zbiory: Národní galerie v Praze (Galeria Narodowa w Pradze), Czechy.
Wirujący obłok snu i przebudzenie niewinności
Płótno powstało w 1913 roku w nowej, przestronnej pracowni Klimta przy Feldmühlgasse w wiedeńskiej dzielnicy Hietzing, otoczonej bujnym ogrodem. W tym okresie artysta był zafascynowany płynnym ruchem ciał, folklorem słowiańskim oraz zmysłową naturą kobiecego snu.
Kompozycja ma formę gigantycznej, wirującej wyspy lub konstelacji unoszącej się w bezkresnej, granatowo-czarnej przestrzeni kosmosu. Na tej wyspie spoczywa sześć splecionych ze sobą postaci kobiecych w różnych stadiach uśpienia. Ich nagie ciała przenikają się z kaskadami barwnych, wzorzystych tkanin, wstążek i kwiatowych girland.
W centrum unosi się tytułowa Dziewica. Ubrana w purpurowo-niebieską suknię w geometryczne wzory, unosi ramiona ku górze w geście słodkiego przebudzenia. Jej twarz jest promienna, o zaróżowionych policzkach i delikatnym uśmiechu. Pod nią śpią inne kobiety – niektóre w pozycjach embrionalnych, inne z twarzami ukrytymi w poduszkach, symbolizując kolejne fazy przemiany psychicznej i erotycznej.
MalarzGustav Klimt (1862–1918)
Dzieło i technikaDziewica (Die Jungfrau) (1913) Olej na płótnie
Kolekcja muzealnaNárodní galerie Praha Praga, Czechy
Polska manufakturaSzyjemy Sztukę (Polska Manufaktura)
Feeria barw i erotyczny kwiatowy kod
W przeciwieństwie do wcześniejszych dzieł ze Złotego Okresu, w „Dziewicy” nie ma ani grama złota. Klimt zastąpił kruszec czystą, wibrującą feerią barw: nasyconymi fioletami, karminami, błękitami, żółcieniami i szmaragdową zielenią. Wpływ na tę zmianę palety miały podróże artysty i fascynacja francuskim fowizmem oraz słowiańskim haftem ludowym.
Tkaniny oplatające dziewczęta usiane są symbolicznymi kwiatami. Rozchylone kielichy lilii, maki i róże to odwieczne metafory budzącej się seksualności, dziewictwa i rozkoszy. Układ splecionych nóg i ramion tworzy dynamiczny, wirowy ruch przypominający koło życia. Klimt ukazał przejście z czystego, niewinnego snu dzieciństwa w świat zmysłowego pożądania i namiętności z niezwykłą delikatnością i poetyckim taktem.
“
„Sen kobiety to najpiękniejszy ogród świata. Kwitną w nim kwiaty, których nikt za dnia nie ośmieliłby się zerwać.”
Duma Pałacu Veletržní w Pradze
Dziś monumentalne płótno o wymiarach niemal dwa na dwa metry jest największą chlubą kolekcji sztuki XIX i XX wieku w Veletržní palác (Galerii Narodowej w Pradze), przyciągając koneserów secesji z całego świata.
„Dziewica” pozostaje jednym z najbardziej promiennych, optymistycznych i malarsko wyrafinowanych dzieł Gustava Klimta. To ponadczasowy hymn na cześć młodości, marzeń sennych i piękna kobiecego ciała w chwili rozkwitu.
Zbiory i ekspozycja
Oryginał w zbiorach muzealnych
Monumentalne arcydzieło można podziwiać w Veletržní palác (Národní galerie v Praze) w Pradze. Wiedeński kontekst twórczości malarza prezentuje Österreichische Galerie Belvedere.
Sztuka w Twojej codzienności: Kolekcja z motywem „Dziewica”
Wprowadź poetycką lekkość, feerię secesyjnych barw i zmysłowy urok mistrzowskiego dzieła Klimta do swojego stylu. Nasza autorska kolekcja tekstyliów z motywem „Dziewicy” to unikatowe torby, kosmetyczki i akcesoria szyte w Polsce z zachowaniem najwyższej wierności oryginalnym nasyceniom barwnym.
