Gustav Klimt namalował „Fryz Beethovena” w 1902 roku na XIV wystawę Secesji wiedeńskiej, poświęconą Ludwigowi van Beethovenowi. Malowidło ma około 34 metrów długości i od 1986 roku znów można je oglądać w budynku Secesji w Wiedniu. Na produktach jest fragment ze środkowej ściany, zwany „Wrogimi mocami”.
XIV wystawa Secesji trwała od 15 kwietnia do 27 czerwca 1902 roku i była hołdem dla Beethovena. Przygotowano ją pod kierunkiem Josefa Hoffmanna, a wzięło w niej udział 21 artystów. W głównej sali stał posąg Beethovena autorstwa Maxa Klingera. Fryz Klimta zdobił lewą salę boczną, z której przez otwór w ścianie widać było rzeźbę. Wystawę obejrzało prawie 60 tysięcy osób.
Fryz miał istnieć tylko przez czas wystawy, dlatego Klimt malował bezpośrednio na ścianach, z użyciem lekkich materiałów: farb kazeinowych na tynku, z grafitem, kredą i złoceniami. Całość ma około 2,15 m wysokości i 34,14 m długości. Program fryzu nawiązuje do interpretacji IX Symfonii Beethovena autorstwa Richarda Wagnera.
Technikafarby kazeinowe na tynku, grafit, kreda, złocenia, 215 × 3414 cm (cały fryz)
Gdzie jest oryginałSecesja (Secession), Wiedeń, depozyt Belwederu
Co przedstawia fragment z małpią postacią?
Fryz opowiada o tęsknocie ludzkości za szczęściem. Na lewej ścianie unoszą się geniusze, a obok nich widać cierpiącą ludzkość i rycerza w zbroi, „dobrze uzbrojonego silnego”. Prawa ściana kończy się chórem rajskich aniołów i pocałunkiem pary. Między nimi, na ścianie środkowej, Klimt namalował „Wrogie moce” (Feindliche Gewalten). Ten fragment widać na grafice produktów.
Wielka, ciemna postać przypominająca małpę to olbrzym Tyfeusz, z którym według katalogu wystawy na próżno walczyli nawet bogowie. Z jego ciała wyrastają węże. Po lewej stoją jego córki, trzy Gorgony, a nad nimi widać maskowate głowy Choroby, Szaleństwa i Śmierci. Po prawej Klimt umieścił trzy kobiece postaci: Rozpustę, Nieczystość i Nieumiarkowanie. Dalej, przy prawej krawędzi fragmentu, stoi wychudzona postać „Gryzącego smutku”.
Dlaczego fryz wywołał skandal?
Według Secesji to właśnie ściana z „Wrogimi mocami” wywołała największe oburzenie. Część krytyków nazywała prace Klimta „malowaną pornografią”.
Symbolikę fryzu wyjaśniał zwiedzającym katalog wystawy, który szczegółowo opisywał kolejne grupy postaci. Z tego programu pochodzą nazwy używane do dziś, takie jak „Wrogie moce” czy „Gryzący smutek”.
Jakie były losy fryzu i gdzie go zobaczyć?
Po wystawie fryz miał zostać zniszczony. Ocalał, bo Secesja planowała w 1903 roku retrospektywę Klimta. W 1903 roku kupił go kolekcjoner Carl Reininghaus. Malowidło pocięto na osiem części i przez 12 lat przechowywano w wiedeńskiej składnicy mebli. W 1915 roku nabył je przemysłowiec August Lederer. W 1938 roku nazistowskie władze odebrały kolekcję rodzinie Lederer, a po wojnie fryz odzyskał jej spadkobierca, Erich Lederer.
Na początku lat 70. fryz kupiła Republika Austrii (Secesja podaje rok 1972, inne źródła 1973). Przez około dziesięć lat konserwatorzy Federalnego Urzędu Ochrony Zabytków pod kierunkiem Manfreda Kollera restaurowali malowidło. W latach 1985–1986 w piwnicy budynku Secesji urządzono salę z klimatyzacją, dopasowaną do wymagań fryzu. Od 1986 roku fryz jest tam stale pokazywany jako depozyt Belwederu. Budynek Secesji stoi przy Friedrichstraße 12 w Wiedniu.
Oryginał
Gdzie zobaczyć obraz „Fryz Beethovena (fragment «Wrogie moce»)”?
W budynku Secesji przy Friedrichstraße 12 w Wiedniu, w specjalnej sali w piwnicy. Fryz jest tam stale pokazywany od 1986 roku jako depozyt Belwederu.
Kiedy powstał „Fryz Beethovena”?
Klimt namalował go w 1902 roku na XIV wystawę Secesji wiedeńskiej, która trwała od 15 kwietnia do 27 czerwca 1902 roku.
Kogo przedstawia wielka postać podobna do małpy?
To olbrzym Tyfeusz z mitologii greckiej, centralna postać „Wrogich mocy” na środkowej ścianie fryzu. Otaczają go Gorgony i alegorie choroby, szaleństwa, śmierci i rozpusty.
Produkty z obrazem „Fryz Beethovena (fragment „Wrogie moce”)”
Reprodukcję obrazu drukujemy na zamówienie w naszej firmie w Wołominie – większość produktów także szyjemy. Poniżej wybrane z nich.
