Jacek Malczewski namalował „Autoportret z paletą” w 1892 roku. Pokazał się w całej postaci, w ciemnym surducie, z paletą i pędzlami w dłoni, na tle pustej pracowni. Obraz należy do Muzeum Narodowego w Warszawie.
Jacek Malczewski (1854–1929), Autoportret z paletą (1892) · Muzeum Narodowe w Warszawie, Warszawa.
Kiedy powstał „Autoportret z paletą”?
Obraz jest sygnowany w prawym dolnym rogu napisem „J Malczewski 1892 24/10”. Malarz miał wtedy 38 lat. Był to czas, gdy kończył cykl realistycznych scen z życia polskich zesłańców na Syberii i pracował nad „Melancholią” (1890–1894), uznawaną za jeden z manifestów symbolizmu w malarstwie polskim.
W tym autoportrecie nie ma jeszcze fantastycznych postaci, które pojawią się w jego późniejszych portretach własnych. Malczewski przedstawił się po prostu jako malarz przy pracy: elegancko ubrany, spokojny, z narzędziami swojego zawodu.
ArtystaJacek Malczewski (1854–1929)
DziełoAutoportret z paletą (1892)
Technikaolej na płótnie, 160,5 × 110 cm
Gdzie jest oryginałMuzeum Narodowe w Warszawie, Warszawa
Co przedstawia obraz?
Artysta stoi lekko zwrócony w bok i patrzy na widza. Ma łysiejącą głowę, rudawą brodę i wąsy. Ubrany jest w ciemnoszary surdut, kamizelkę zapinaną na guziki i białą koszulę z krawatem. Jedną rękę trzyma w kieszeni spodni, w drugiej, odsuniętej za plecy, podtrzymuje drewnianą paletę z kilkoma pędzlami.
Tło jest prawie puste: ciepła, brązowa ściana i deski podłogi, które budują przestrzeń pracowni. Dzięki temu cała uwaga skupia się na sylwetce. Obraz jest duży, ma 160,5 na 110 cm, a w ramie 173 na 123 cm. Malczewski namalował go farbami olejnymi na płótnie.
Muzeum klasyfikuje dzieło jako portret artysty z paletą i pędzlami, w stylu Młodej Polski. Na grafice widać tylko samego malarza, bez symbolicznych postaci w tle.
Skąd obraz trafił do Muzeum Narodowego w Warszawie?
Według katalogu muzeum autoportret pochodzi z kolekcji autoportretów Ignacego Korwin-Milewskiego (1846–1926), znanego kolekcjonera malarstwa polskiego. Do muzeum trafił drogą zakupu.
W czasie II wojny światowej obraz wywieziono, a w 1946 roku odzyskano go w ramach rewindykacji. Dziś ma numer inwentarzowy MP 764 MNW. Nie należy go mylić z innym obrazem z tej samej kolekcji, „Autoportretem artysty z paletą” z lat 1892–1895 (MP 1155 MNW).
