Jacek Malczewski – Chrystus w Emaus - środkowa część tryptyku
Mistyczny Emaus · Rozpoznanie Boga przy Łamaniu Chleba
Chrystus w Emaus – część środkowa tryptyku (1909)
W 1909 roku Jacek Malczewski stworzył jedno ze swoich najbardziej natchnionych, głębokich i uduchowionych dzieł o tematyce sakralnej. Środkowa część monumentalnego tryptyku „Chrystus w Emaus” to intymna, mistyczna opowieść o spotkaniu człowieka z Bogiem: zmartwychwstały Zbawiciel zasiada do skromnego stołu w wiejskiej chacie z dwoma uczniami, by przy łamaniu chleba odsłonić tajemnicę swego zmartwychwstania. Nadając Chrystusowi własne, wyraziste rysy twarzy, mistrz polskiego symbolizmu stworzył poruszające wyznanie wiary i uniwersalną przypowieść o świętości ukrytej w codziennym życiu.
Jacek Malczewski, Chrystus w Emaus (środkowa część tryptyku) (1909) · Zbiory: Muzeum Narodowe w Poznaniu (Galeria w Rogalinie).
Ewangeliczna opowieść i młodopolski mistycyzm
Scena wędrówki do Emaus i wieczerzy opisana w Ewangelii według św. Łukasza była jednym z ulubionych motywów w twórczości Jacka Malczewskiego. Artystę fascynował moment gwałtownego olśnienia – chwila, w której zrozpaczeni uczniowie nagle otwierają oczy i rozpoznają w tajemniczym nieznajomym zmartwychwstałego Mistrza.
W interpretacji Malczewskiego scena została całkowicie pozbawiona kościelnego przepychu. Rozgrywa się w prostej chacie przy surowym drewnianym stole nakrytym białym obrusem. Na stole stoi gliniany dzban z winem i leży bochenek wiejskiego chleba.
Chrystus łamie chleb z niezwykłym dostojeństwem i łagodnością. Jego dłonie ze śladami gwoździ emanują świętością, a spojrzenie skierowane ku uczniom niesie bezgraniczne miłosierdzie i pokój.
MalarzJacek Malczewski (1854–1929)
Dzieło i technikaChrystus w Emaus (część środkowa tryptyku) (ok. 1890–1914) Olej na płótnie / Desce
Kolekcja muzealnaMuzeum Narodowe w Poznaniu Poznań / Kraków / Warszawa, Polska
Polska manufakturaSzyjemy Sztukę (Polska Manufaktura)
Autoportret w roli Zbawiciela i światło prawdy
Zabieg nadania Chrystusowi własnych rysów twarzy był dla Malczewskiego głębokim aktem teologicznym. Malarz nie uważał się za boga – chciał przypomnieć, że zgodnie z nauką chrześcijańską każdy człowiek nosi w sobie obraz Stwórcy i powołany jest do współuczestnictwa w cierpieniu i zmartwychwstaniu.
Ciepłe, złociste światło wpada przez okno chaty, modelując sylwetki biesiadników i rozpraszając cienie wątpliwości. Czerwień szaty Chrystusa i błękit płaszcza tworzą tradycyjną harmonię boskości i człowieczeństwa, ożywioną impresjonistyczną wibracją barw.
Uczniowie wpatrują się w Niego z niedowierzaniem i zachwytem, stanowiąc figurę każdego wątpiącego człowieka poszukującego sensu istnienia.
“
„Każdy z nas idzie swoją drogą do Emaus, nie wiedząc, że Ten, którego szukamy, idzie tuż obok nas w cieniu codziennego dnia.”
Skarb polskiego symbolizmu sakralnego
„Chrystus w Emaus” to jedno z najpiękniejszych i najbardziej uduchowionych dzieł w historii polskiej sztuki religijnej. Łączy w sobie wierność biblijnemu przesłaniu z niezwykłą intymnością i rodzimym, słowiańskim ciepłem.
Obraz przechowywany w Rogalinie (oddział Muzeum Narodowego w Poznaniu) nieustannie porusza serca widzów. Przypomina o nadziei, która rodzi się pośród największej ciemności, oraz o świętości ukrytej w najprostszym geście dzielenia się chlebem.
Zbiory i ekspozycja
Oryginał w zbiorach muzealnych
Płótno stanowi centralną część tryptyku w Galerii Rogalińskiej Muzeum Narodowego w Poznaniu. Dzieła sakralne Malczewskiego gromadzi także Muzeum Narodowe w Krakowie.
Sztuka w Twojej codzienności: Kolekcja z motywem „Chrystus w Emaus - środkowa część tryptyku”
Wprowadź do swojego domu atmosferę mistycznego wyciszenia, ciepła i duchowej głębi arcydzieła Jacka Malczewskiego. Nasza kolekcja tekstyliów z motywem „Chrystusa w Emaus” to wyjątkowa propozycja dla osób poszukujących piękna z ponadczasowym, szlachetnym przesłaniem, wykonana w Polsce.
