Jacek Malczewski – Modląca się dziewczynka
Modląca się dziewczynka (1894)
W 1894 roku w podkrakowskiej wsi Jacek Malczewski namalował portret o tak niezwykłej delikatności, czystości i poetyckim wdzięku, że natychmiast skradł serca ówczesnych krytyków. „Modląca się dziewczynka” to poruszające studium dziecięcej niewinności i szczerej wiary: mała wiejska dziewczynka ze splecionymi do modlitwy dłońmi i jasnymi warkoczykami unosi wzrok w cichej, żarliwej prośbie ku niebiosom. Ciepły snop światła rozświetla jej porcelanową twarzyczkę i skromny kaftanik, tworząc atmosferę nabożnego skupienia, w którym prostota staje się najwyższym pięknem.
Liryczny realizm i szacunek dla polskiej wsi
Obok monumentalnych, dramatycznych kompozycji historycznych, Jacek Malczewski posiadał niezwykły dar malowania scen kameralnych, pełnych ciepła i prostoty. W latach 90. XIX wieku często odwiedzał podkrakowskie wsie, fascynując się autentyzmem i duchowością mieszkańców.
W „Modlącej się dziewczynce” zrezygnował z jakiejkolwiek stylizacji czy folklorystycznego kiczu. Modelką była autentyczna wiejska dziewczynka, którą artysta uwiecznił w chwili głębokiego, wewnętrznego uniesienia.
Jej dłonie – drobne, złożone z dziecięcą ufnością – oraz wielkie, jasne oczy patrzące w górę emanują czystością, przed którą milkną wszelkie zawiłości świata dorosłych.
Olej na płótnie / Desce
Poznań / Kraków / Warszawa, Polska
Światłocień i ciepła tonacja barwna
Mistrzostwo światłocienia w tym obrazie nawiązuje do najlepszych wzorców holenderskiego baroku, przypominając intymne studia dziecięce pędzla Rembrandta. Promień światła wydobywa postać dziewczynki z ciemnobrunatnego, neutralnego tła.
Kolorystyka opiera się na ciepłych ugrach, złocistych tonach słomy, bieli kołnierzyka i delikatnym różu dziecięcych policzków. Malczewski nałożył farbę z niezwykłą miękkością, unikając ostrych konturów na rzecz subtelnego sfumato.
W obrazie nie ma żadnych zewnętrznych atrybutów religijnych – to sama postawa dziecka, jego wyraz twarzy i światło niosą sacrum czystej modlitwy.
„W prostocie dziecięcej modlitwy kryje się większa mądrość i prawda niż w najgrubszych księgach filozofów.”
Wzruszająca perła Galerii Rogalińskiej
„Modląca się dziewczynka” to jedno z najbardziej rozczulających i uniwersalnych dzieł Jacka Malczewskiego. Przypomina o wartościach, które nie przemijają: pokorze, szczerości uczuć i dziecięcej ufności.
Płótno w rogalinskiej kolekcji Muzeum Narodowego w Poznaniu niezmiennie budzi uśmiech i wzruszenie odwiedzających. Stanowi dowód na to, że prawdziwy geniusz potrafi zachwycić się najskromniejszym przejawem ludzkiego dobra.
Oryginał w zbiorach muzealnych
Dzieło znajduje się w stałej ekspozycji Galerii Obrazów w Rogalinie (Muzeum Narodowe w Poznaniu). Równie cenne studia portretowe mistrza przechowuje Muzeum Narodowe w Krakowie.
Sztuka w Twojej codzienności: Kolekcja z motywem „Modląca się dziewczynka”
Wnieś do swojego domu atmosferę ciepła, dziecięcej niewinności i subtelnego młodopolskiego liryzmu. Nasza autorska kolekcja tekstyliów z motywem „Modlącej się dziewczynki” Jacka Malczewskiego to wybór pełen czułości, uszyty z dbałością o każdy detal w Polsce.
