Jan Vermeer – Dziewczyna czytająca list przy otwartym oknie
Złoty Wiek Holandii · Odsłonięta Prawda i Tajemnica Listu
Dziewczyna czytająca list przy otwartym oknie (ok. 1657–1659)
Namalowany około 1657–1659 roku obraz „Dziewczyna czytająca list przy otwartym oknie” to jeden z najważniejszych kamieni milowych w rozwoju geniuszu Jana Vermeera. Młoda kobieta o jasnych lokach stoi w profilu przy otwartym oknie, całkowicie pochłonięta lekturą trzymanego w dłoniach arkusza papieru. Promienie porannego słońca rozświetlają jej skupioną twarz, odbijając się w szybie okiennej, a na pierwszym planie kusi martwa natura z soczystymi owocami na fałdzistym obrusie. Jednak największa sensacja tego dzieła kryła się pod farbą przez ponad dwa i pół stulecia, czekając na spektakularne odkrycie konserwatorów.
Jan Vermeer, Dziewczyna czytająca list przy otwartym oknie (ok. 1657–1659) · Zbiory: Gemäldegalerie Alte Meister, Drezno.
Intymny mikrokosmos i pierwsze w pełni dojrzałe dzieło
To właśnie w tym płótnie Jan Vermeer po raz pierwszy zastosował schemat kompozycyjny, który stał się jego znakiem rozpoznawczym: postać umieszczona w rogu pokoju, z lewej strony rozświetlona oknem, odgrodzona od widza pierwszym planem pełnym draperii i przedmiotów codziennego użytku.
Skupienie dziewczyny jest absolutne. List, który trzyma, to z całą pewnością list miłosny – zdradza to delikatny rumieniec na jej policzku, intymność sytuacji oraz owoce leżące na stole, będące tradycyjnym symbolem pokusy i zmysłowej miłości.
Niezwykłym detalem jest odbicie profilu dziewczyny w tafli otwartego okna. Malarz z niebywałą precyzją optyczną uchwycił różnicę między żywą postacią a jej rozmytym, szklanym refleksem.
MalarzJan Vermeer (1632–1675)
Dzieło i technikaDziewczyna czytająca list przy otwartym oknie (ok. 1657–1659) olej na płótnie
Kolekcja muzealnaGemäldegalerie Alte Meister Drezno, Niemcy
Polska manufakturaSzyjemy Sztukę (Polska Manufaktura)
Sensacja w Dreźnie – powrót ukrytego Kupidyna
Przez niemal trzysta lat widzowie znali ten obraz jako scenę z chłodną, pustą ścianą w tle. Choć badania rentgenowskie z 1979 roku ujawniły obecność zamalowanego wizerunku Amora, powszechnie sądzono, że to sam Vermeer zmienił koncepcję.
Dopiero wieloletnie, drobiazgowe badania laboratoryjne zakończone w 2021 roku w Drezdeńskiej Galerii Nowych Mistrzów dowiodły sensacyjnej prawdy: warstwa przemalowania powstała kilkadziesiąt lat po śmierci mistrza z Delftu, nałożona przez obcą rękę w XVIII wieku.
Po usunięciu wtórnych warstw werniksu i farby, oczom świata ukazał się monumentalny obraz w obrazie: pełnoprawny rzymski Kupidyn z łukiem i strzałami, depczący maski fałszu. To odkrycie całkowicie zmieniło wymowę dzieła – list czytany przez dziewczynę to hołd dla szczerej, wiernej miłości, która przezwycięża wszelkie oszustwa.
“
„Odsłonięcie Kupidyna przywróciło dziełu Vermeera jego pierwotną duszę. To największe odkrycie w badaniach nad mistrzem z Delftu od stulecia.”
Skarb drezdeńskiej Gemäldegalerie
Dziś odrestaurowane arcydzieło stanowi najcenniejszą atrakcję Gemäldegalerie Alte Meister w Dreźnie. Kontrast szmaragdowej zieleni kurtyny z ciepłym złotem włosów i promienistą sylwetką Amora tworzy spektakl malarski o niewysłowionym uroku.
To płótno uczy nas, że sztuka potrafi skrywać tajemnice przez całe wieki, a cierpliwa praca badaczy pozwala przywrócić geniuszowi jego autentyczny, nienaruszony głos.
Zbiory i ekspozycja
Oryginał w zbiorach muzealnych
Arcydzieło znajduje się w stałej ekspozycji Państwowych Zbiorów Sztuki w Dreźnie (Gemäldegalerie Alte Meister, Zwinger, Niemcy).
Sztuka w Twojej codzienności: Kolekcja z motywem „Dziewczyna czytająca list przy otwartym oknie”
Wprowadź do swojego domu romantyczną ciszę, ciepło porannego słońca i tajemnicę wielkiego malarskiego odkrycia. Nasza kolekcja z motywem „Dziewczyny czytającej list przy otwartym oknie” Jana Vermeera to szczyt wyrafinowania i rzemieślniczej precyzji.
