Złoty Wiek Holandii · Najpiękniejszy Pejzaż Świata
Widok Delft (ok. 1660–1661)
Opisany przez Marcela Prousta jako „najpiękniejszy obraz świata”, powstały około 1660–1661 roku „Widok Delft” Jana Vermeera to bezprecedensowe arcydzieło malarstwa wedutowego i absolutny szczyt pejzażu w dziejach sztuki. Oglądane od strony południowego portu miasto rodzinne mistrza ukazuje się widzowi w zmiennym, dynamicznym świetle chłodnego przedpołudnia. Potężne, ołowiano-szare chmury przepływające po niebie rzucają głęboki cień na pierwszy plan, podczas gdy w głębi kadru słońce rozświetla złotym blaskiem wieżę Nowego Kościoła, dachy kamienic i taflę wody, w której przeglądają się wiekowe mury i bramy miejskie.
Jan Vermeer, Widok Delft (Gezicht op Delft) (ok. 1660–1661) · Zbiory: Mauritshuis, Haga.
Portret ukochanego miasta i teatr holenderskiego nieba
W całym swoim dorobku Jan Vermeer namalował tylko dwie sceny plenerowe, a „Widok Delft” jest wśród nich dziełem bezkonkurencyjnym. Artysta ustawił swój punkt obserwacyjny na wyższym piętrze budynku naprzeciwko przystani Kolk, skąd roztaczał się wspaniały widok na Bramę Schiedam i Bramę Rotterdam.
Większą część płótna zajmuje monumentalne holenderskie niebo, pulsujące życiem i wilgocią. Vermeer z niesłychanym kunsztem oddał zjawisko światła przełamującego się przez gęste obłoki – gra cieni i słonecznych refleksów na dachach z czerwonej i niebieskiej dachówki tworzy efekt niemal trójwymiarowej głębi.
Na piaszczystym nabrzeżu na pierwszym planie widać niewielkie figurki mieszczan i cumujące barki handlowe. Te realistyczne szczegóły nadają widokowi tętno żywego, dumnego miasta handlowego u szczytu swojej potęgi.
MalarzJan Vermeer (1632–1675)
Dzieło i technikaWidok Delft (Gezicht op Delft) (ok. 1660–1661) Olej na płótnie
Kolekcja muzealnaMauritshuis Haga, Holandia
Polska manufakturaSzyjemy Sztukę (Polska Manufaktura)
Żółty kawałek muru i zachwyt Marcela Prousta
Żadne omówienie tego dzieła nie może pominąć słynnego fragmentu z powieści „W poszukiwaniu straconego czasu” Marcela Prousta. Pisarz Bergotte umiera przed „Widokiem Delft”, wpatrując się z zachwytem w „cenny mały żółty kawałek muru z daszkiem”, uświadamiając sobie, że jego własna twórczość powinna być tak precyzyjna i doskonale wymalowana jak ten drobny fragment cegły.
Vermeer uzyskał tę niezwykłą świetlistość dzięki technice pointillé – nakładaniu drobnych plamek gęstej farby piaskowej i ochry na krawędzie łodzi, bram i kamieni. Woda w kanale lśni miękkimi smugami, oddając gładkość zwierciadlanej toni.
Oświetlona słońcem wieża Nieuwe Kerk (Nowego Kościoła) miała dla współczesnych ogromne znaczenie symboliczne – mieścił się w niej grobowiec Wilhelma I Orańskiego, Ojca Ojczyzny, czyniąc z widoku Delft hołd dla wolności i pokoju Zjednoczonych Prowincji.
“
„Oto jak powinienem był pisać... Moje ostatnie książki są zbyt suche. Trzeba było nałożyć kilka warstw koloru, uczynić moje zdanie cennym samym w sobie, jak ten mały żółty kawałek muru.”
Korona haskiego Mauritshuis
„Widok Delft” to bez wątpienia jedno z najważniejszych arcydzieł w dziejach ludzkości, przechowywane z najwyższą czcią w Mauritshuis w Hadze.
Obraz ten posiada rzadką zdolność wywoływania w widzu głębokiego wzruszenia i poczucia obcowania z absolutem. Każdy kamień, każda chmura i każdy promień słońca na tym płótnie są świadectwem nieśmiertelnej godności ludzkiego świata.
Zbiory i ekspozycja
Oryginał w zbiorach muzealnych
Arcydzieło znajduje się w stałej ekspozycji Królewskiej Galerii Malarstwa Mauritshuis w Hadze (Holandia).
Sztuka w Twojej codzienności: Kolekcja z motywem „Widok Delf”
Wnieś do swojego salonu monumentalny spokój, złociste światło i poetycką panoramę najsłynniejszej weduty w historii malarstwa. Nasza autorska kolekcja z motywem „Widoku Delft” Jana Vermeera to hołd dla doskonałości, stworzony dla najbardziej wymagających miłośników sztuki.
