Młoda kobieta siedząca przy wirginale – Young Woman Seated at a Virginal (ok. 1670–1675)
Jan Vermeer namalował „Młodą kobietę siedzącą przy wirginale” około 1670–1675 roku, pod koniec życia. Ten bardzo mały obraz przedstawia kobietę w żółtym szalu, która gra na wirginale i odwraca się w stronę widza. Należy do prywatnej The Leiden Collection w Nowym Jorku.
Jan Vermeer (1632–1675), Młoda kobieta siedząca przy wirginale (ok. 1670–1675) · The Leiden Collection, Nowy Jork (kolekcja prywatna).
Co przedstawia obraz?
Młoda kobieta siedzi bokiem przy wirginale, małym instrumencie klawiszowym z rodziny klawesynów. Dłonie trzyma na klawiaturze, a głowę odwraca ku widzowi. Ma na sobie białą satynową suknię i żółty szal okrywający ramiona. Siedzi na krześle z niebieskim aksamitnym oparciem. W mocno skręcone loki wplecione są czerwone wstążki i sznur drobnych paciorków.
Tłem jest jasna, gładka ściana. Nie ma tu okna, mapy ani obrazów w tle, które często pojawiają się w innych wnętrzach Vermeera. Płótno mierzy zaledwie 25,5 × 20,1 cm.
ArtystaJan Vermeer (1632–1675)
DziełoMłoda kobieta siedząca przy wirginale (ok. 1670–1675) Young Woman Seated at a Virginal
Technikaolej na płótnie, 25,5 × 20,1 cm
Gdzie jest oryginałThe Leiden Collection, Nowy Jork (kolekcja prywatna)
Czy to na pewno Vermeer?
Atrybucja tego obrazu długo budziła spory. Około 1904 roku uznano go za dzieło Vermeera, ale w 1948 roku znawca A.B. de Vries usunął go z katalogu prac malarza i uznał za późniejsze naśladownictwo. Po konserwacji pod koniec lat pięćdziesiątych de Vries i Lawrence Gowing zmienili zdanie. Wątpliwości wracały jednak jeszcze w latach 70.–90. XX wieku.
Przekonujące okazały się badania techniczne. Analiza splotu płótna z 2010 roku wykazała, że pochodzi ono z tej samej beli co płótno „Koronczarki” z Luwru. Grunt jest taki sam jak w dwóch obrazach Vermeera w londyńskiej National Gallery. Malarz użył też typowych dla siebie pigmentów: naturalnej ultramaryny w niebieskich partiach i w chłodnych światłach oraz żółcieni ołowiowo‑cynowej w staniku.
Co zmieniano na obrazie?
Żółty szal namalowano na wcześniejszym żółtym staniku. Między tymi warstwami badacze znaleźli drobiny skalenia, co wskazuje na przerwę w pracy. Czerwone wstążki we włosach dodano prawdopodobnie w tym samym czasie co szal. Leiden Collection zaznacza, że wciąż trwa dyskusja, czy zmiany wprowadził sam Vermeer, czy ktoś inny.
Podczas konserwacji w 2024 roku usunięto późniejsze przemalowania na ustach i brwiach oraz pożółkły werniks. Dzięki temu twarz kobiety odzyskała pierwotny wyraz.
Gdzie jest obraz dzisiaj?
Na początku XX wieku obraz należał do kolekcji Alfreda Beita. W 1960 roku kupił go baron Rolin. W 2004 roku jego spadkobiercy sprzedali płótno na aukcji Sotheby's w Londynie, gdzie nabył je Steve Wynn. W 2008 roku obraz trafił do The Leiden Collection, nowojorskiej kolekcji Thomasa S. Kaplana.
To kolekcja prywatna. Obrazu nie należy mylić z „Damą siedzącą przy wirginale” z National Gallery w Londynie. To inne dzieło Vermeera, datowane na te same lata.
Oryginał
Gdzie zobaczyć obraz „Młoda kobieta siedząca przy wirginale”?
The Leiden Collection, Nowy Jork (kolekcja prywatna).
