Chryzantemy i bąk – Chrysanthemum and Horsefly, from an untitled series of Large Flowers (ok. 1831–1833)
Katsushika Hokusai zaprojektował ten drzeworyt z kwitnącymi chryzantemami i małym owadem na początku lat 30. XIX wieku. Arkusz należy do serii dziesięciu dużych grafik z kwiatami, którą muzea nazywają dziś „Dużymi kwiatami”. Grafika na naszych produktach pochodzi z odbitki z Art Institute of Chicago.
Katsushika Hokusai (1760–1849), Chryzantemy i bąk (ok. 1831–1833) · Art Institute of Chicago, Chicago.
Czym jest seria „Duże kwiaty”?
Hokusai nie nadał tej serii tytułu. Nazwa „Duże kwiaty” (ang. Large Flowers) to określenie używane przez muzea dla grupy poziomych drzeworytów w formacie ōban. Allen Memorial Art Museum w Oberlin opisuje ją jako serię dziesięciu dużych grafik z kwiatami. Wydał ją Nishimuraya Yohachi, prowadzący wydawnictwo Eijudō. Ten sam wydawca publikował w tych latach słynne „Trzydzieści sześć widoków góry Fudżi”.
Muzea datują arkusz nieco różnie. Art Institute of Chicago podaje ok. 1831–1833, Museum of Fine Arts w Bostonie lata 1833–1834, a Oberlin ogólnie początek lat 30. XIX wieku. Bezpiecznie można więc powiedzieć, że drzeworyt powstał na początku lat 30. XIX wieku. Seria należy do gatunku kachō-e, czyli wizerunków kwiatów i ptaków, któremu Hokusai poświęcił w tym okresie wiele szczegółowych prac.
ArtystaKatsushika Hokusai (1760–1849)
DziełoChryzantemy i bąk (ok. 1831–1833) Chrysanthemum and Horsefly, from an untitled series of Large Flowers
Technikadrzeworyt barwny, format ōban, 26,5 × 38,8 cm
Gdzie jest oryginałArt Institute of Chicago, Chicago
Pszczoła czy bąk? Jaki owad widać na drzeworycie
W sklepie i w wielu opisach arkusz występuje jako „Chryzantemy i pszczoła”. Art Institute of Chicago, z którego kolekcji pochodzi nasza grafika, nazywa go jednak „Chrysanthemum and Horsefly”, czyli chryzantema i bąk. Tak samo opisuje swoje odbitki Museum of Fine Arts w Bostonie. Oberlin używa nazwy „Chrysanthemums and Bees”.
Owad jest mały i zajmuje lewy górny róg arkusza. Leci w stronę kwiatów z rozpostartymi skrzydłami. Dlatego w tej stronie używamy nazwy „Chryzantemy i bąk”, zgodnej z kartą dzieła w muzeum, które przechowuje odbitkę z naszych produktów.
Co przedstawia kompozycja?
Prawie cały arkusz wypełnia gęsta kępa chryzantem. Największy kwiat ma pomarańczowo-czerwone płatki i znajduje się w górnej części kompozycji. Obok rosną kwiaty różowe, żółte i drobniejsze, ceglastoczerwone. Ciemnozielone, ząbkowane liście przeplatają się z kwiatami i domykają kompozycję od dołu.
Tło jest jasne, beżowe, bez nieba i bez linii horyzontu. Dzięki temu kwiaty i owad wyglądają jak okaz pokazany z bliska. W prawym dolnym rogu znajduje się sygnatura „zen Hokusai Iitsu hitsu” z pieczęciami. Na odbitce z Chicago brak pieczęci cenzorskiej kiwame, którą muzeum odnotowuje przy tej serii.
Gdzie można zobaczyć ten drzeworyt?
Odbitki tego arkusza mają m.in. Art Institute of Chicago, Museum of Fine Arts w Bostonie i Allen Memorial Art Museum w Oberlin. Nasza grafika odpowiada odbitce z Chicago (nr inw. 1925.3373) o wymiarach 26,5 × 38,8 cm. Należała ona kolejno do Ernesta Francisco Fenollosy (1853–1908) z Bostonu, jego żony, a od 1909 roku do Clarence’a Buckinghama z Chicago. Jego siostry przekazały ją muzeum w 1925 roku.
Odbitkę z Chicago pokazywano m.in. na wystawie Hokusaia w Royal Academy of Arts w Londynie (1991–1992) i w Sackler Gallery w Waszyngtonie (2006).
Art Institute of Chicago i Museum of Fine Arts w Bostonie opisują go jako bąka (ang. horsefly). Część zbiorów, np. muzeum w Oberlin, nazywa go pszczołą.
Kiedy powstał drzeworyt?
Na początku lat 30. XIX wieku. Art Institute of Chicago datuje go na ok. 1831–1833, a muzeum w Bostonie na lata 1833–1834.
Gdzie można zobaczyć oryginał?
Odbitki są w kilku muzeach. Nasza grafika odpowiada egzemplarzowi z Art Institute of Chicago.
Produkty z obrazem „Chryzantemy i bąk”
Reprodukcję obrazu drukujemy na zamówienie w naszej firmie w Wołominie – większość produktów także szyjemy. Poniżej wybrane z nich.
