Uznawana powszechnie za najbardziej rozpoznawalny, ikoniczny i wpływowy obraz w całych dziejach sztuki azjatyckiej, „Wielka Fala w Kanagawie” Katsushiki Hokusaja to absolutne arcydzieło o sile kosmicznego symbolu. Potężna, spieniona fala oceaniczna o pazurzystych grzywach wznosi się niczym błękitny potwór nad wzburzonymi wodami zatoki, gotowa zmiażdżyć trzy smukłe łodzie wiosłowe oshiokuri-bune z bezradnymi rybakami. W głębi kadru, pod tym gigantycznym łukiem szalejącego żywiołu, wznosi się maleńki, ośnieżony i niewzruszony stożek świętej góry Fudżi – symbol wieczności pośród wiecznej zmienności świata.
Katsushika Hokusai, Wielka Fala w Kanagawie (Kanagawa-oki nami ura) (ok. 1830–1835) · Zbiory: The Sumida Hokusai Museum, Tokio.
Kanagawa-oki nami ura – anatomia fali stulecia
Wydany około 1831 roku jako pierwsza rycina z monumentalnego cyklu „Trzydzieści sześć widoków góry Fudżi”, drzeworyt Katsushiki Hokusaja z miejsca zrewolucjonizował światowe myślenie o dynamice formy plastycznej.
Fala nie jest bezkształtną masą wody – to żywy, zorganizowany organizm. Grzebień fali rozbija się na dziesiątki drapieżnych, ostrych pazurów z piany morskiej, które zdają się polować na ludzi stłoczonych na dnie łodzi.
Hokusai zastosował genialną grę skali: oceaniczna fala na pierwszym planie wydaje się gigantyczna, podczas gdy potężny wulkan Fudżi na horyzoncie mieści się bez trudu pod jej grzbietem, tworząc geometryczny dialog między kręgiem a trójkątem.
MalarzKatsushika Hokusai (1760–1849)
Dzieło i technikaWielka Fala w Kanagawie (Kanagawa-oki nami ura) (ok. 1830–1835) Drzeworyt barwny (Ukiyo-e)
Kolekcja muzealnaThe Sumida Hokusai Museum Tokio, Japonia / Londyn
Polska manufakturaSzyjemy Sztukę (Polska Manufaktura)
Błękit pruski i rewolucja japonizmu w Europie
Dzieło zawdzięcza swoją niezwykłą głębię użyciu nowo sprowadzonego błękitu pruskiego, który Hokusai połączył z tradycyjnym japońskim indygo. Warstwy koloru nakładane z różnych klocków tworzą iluzję prześwietlonej słońcem toni morskiej.
Gdy drzeworyt dotarł do Europy w latach sześćdziesiątych XIX wieku, wywołał prawdziwy szok estetyczny. Claude Monet powiesił odbitkę w swoim salonie w Giverny, Vincent van Gogh zachwycał się jej 'pazurami piany', a kompozytor Claude Debussy zainspirował się nią do skomponowania symfonicznego poematu „Morze” (La Mer).
Trzy drewniane łodzie to oshiokuri-bune – szybkie jednostki transportujące świeże ryby z półwyspu Izu na poranny targ w Edo. Rybacy leżą płasko, podporządkowując się woli fal w geście pokory wobec potęgi oceanu.
“
„Fale Hokusaja to nie są zwykłe krople wody. To pazury żywiołu, w których człowiek widzi własną kruchość i piękno całego stworzenia.”
Najcenniejsza ikona Tokio i świata
„Wielka Fala w Kanagawie” to bezdyskusyjnie jedna z najważniejszych ikon kultury w historii ludzkości, rozpoznawalna na każdym kontynencie.
W The Sumida Hokusai Museum w Tokio rycina ta stanowi absolutne serce ekspozycji, przyciągając miliony widzów pragnących stanąć twarzą w twarz z nieśmiertelną falą geniusza z Edo.
Zbiory i ekspozycja
Oryginał w zbiorach muzealnych
Oryginalna odbitka drzeworytnicza znajduje się w stałej ekspozycji The Sumida Hokusai Museum w Tokio (dzielnica Sumida, Japonia).
Sztuka w Twojej codzienności: Kolekcja z motywem „Wielka Fala w Kanagawie”
Wprowadź do swojego wnętrza potęgę oceanu, majestat świętej góry Fudżi i ponadczasową siłę najsłynniejszego drzeworytu w dziejach świata. Nasza autorska kolekcja tekstyliów i dekoracji z motywem „Wielkiej Fali” Katsushiki Hokusaja to ikona stylu i polskiego rzemiosła najwyższej próby.
