Pochodzący z mistrzowskiej serii „Duże kwiaty” drzeworyt „Lilie” Katsushiki Hokusaja to olśniewająca celebracja letniej natury i jedno z najbardziej eleganckich dzieł w całym dorobku japońskiego geniusza. W dynamicznym, ukośnym kadrze, na tle nasyconego błękitu pruskiego, chylą się pod promieniami słońca i lekkim wiatrem wspaniałe, pomarańczowo-rdzawe lilie tygrysie w otoczeniu niebieskich dzwonków. Hokusai z benedyktyńską cierpliwością odtworzył każdy ciemny punkcik na wywiniętych płatkach i długie, wyraziste pręciki pyłkowe, tworząc dzieło przesiąknięte arystokratyczną szlachetnością i zmysłowym urokiem lata.
Katsushika Hokusai, Lilie (Yuri) (ok. 1830–1835) · Zbiory: The Sumida Hokusai Museum, Tokio.
Lilia tygrysia – królowa japońskich wzgórz
Dzikie lilie (yuri) od stuleci porastały zbocza japońskich gór i dolin rzecznych, stanowiąc symbol dumy, czystości intencji i dostojnego piękna. Katsushika Hokusai wybrał okazałą odmianę lilii tygrysiej, słynącą ze swoich nakrapianych, wygiętych ku tyłowi płatków.
Kompozycja uderza energią wertykalną i skośną. Łodygi kwiatów pną się ku górze, by w szczytowej partii wygiąć się pod ciężarem obfitych kielichów, z których wystają długie, sprężyste pręciki zakończone pyłkiem.
Zestawienie ciepłej, terakotowo-pomarańczowej barwy lilii z chłodnymi, szafirowymi dzwonkami polnymi i głębokim indygo tła tworzy niezrównany kontrast barwny, zachwycający harmonijną równowagą.
MalarzKatsushika Hokusai (1760–1849)
Dzieło i technikaLilie (Yuri, z cyklu Duże kwiaty) (ok. 1830–1835) Drzeworyt barwny (Ukiyo-e)
Kolekcja muzealnaThe Sumida Hokusai Museum Tokio, Japonia / Londyn
Polska manufakturaSzyjemy Sztukę (Polska Manufaktura)
Gradacja bokashi i precyzja rytu
W rycinie tej Hokusai po raz kolejny zaprezentował mistrzostwo techniki bokashi. Tło przechodzi miękko od niemal nocnego granatu w górnej partii klocka po jasny, rozedrgany błękit u dołu, co daje wrażenie bezkresnego, letniego nieba.
Każda kropka na płatkach lilii została wycięta w drewnie wiśniowym z zegarmistrzowską precyzją. Zróżnicowanie grubości linii konturu nadaje roślinom sprężystość i wrażenie organicznego wzrostu.
Rycina ta zachwyciła XIX-wieczny Paryż, stając się jednym z najważniejszych wzorców dla francuskich postimpresjonistów, którzy uczyli się od Hokusaja syntetycznego ujmowania formy przyrodniczej.
“
„Czyste serce jest jak lilia – rośnie pośród traw, a głowę wznosi prosto ku słońcu.”
Duma zbiorów The Sumida Hokusai Museum
„Lilie” to jedno z najbardziej promiennych i arystokratycznych dzieł w całym dorobku Hokusaja. Łączy dekoracyjny rozmach z intymnym zachwytem nad detalem flory.
W The Sumida Hokusai Museum w Tokio odbitka ta przyciąga miłośników sztuki z całego świata, pozostając wiecznym świadectwem harmonii człowieka z naturą.
Zbiory i ekspozycja
Oryginał w zbiorach muzealnych
Oryginalna odbitka drzeworytnicza znajduje się w stałej ekspozycji The Sumida Hokusai Museum w Tokio (Japonia).
Sztuka w Twojej codzienności: Kolekcja z motywem „Lilie”
Wprowadź do swojego wnętrza słoneczne ciepło japońskiego lata, arystokratyczny blask lilii i głęboki błękit nieba. Nasza kolekcja z motywem arcydzieła Katsushiki Hokusaja to synonim wysublimowanej elegancji i mistrzowskiego polskiego wykonania.
