Lilie – Lilies, from an untitled series of Large Flowers (ok. 1833–1834)
Katsushika Hokusai wykonał drzeworyt „Lilie” około 1833–1834 roku. Na bladoniebieskim tle widać wysokie łodygi lilii z jasnymi kwiatami w pomarańczowe smugi i zamknięty pąk. Arkusz pochodzi z serii nazywanej „Dużymi kwiatami”, a nasza grafika odpowiada odbitce z Art Institute of Chicago.
Katsushika Hokusai (1760–1849), Lilie (ok. 1833–1834) · Art Institute of Chicago, Chicago.
Skąd pochodzą „Lilie” Hokusaia?
„Lilie” to jeden z dziesięciu poziomych arkuszy serii bez tytułu, którą muzea opisują jako „Duże kwiaty”. Arkusze tej serii pokazują z bliska pojedyncze gatunki roślin, czasem z owadem lub ptakiem. Tutaj Hokusai pokazał same kwiaty, bez żadnego zwierzęcia.
Art Institute of Chicago datuje odbitkę na ok. 1833–1834 rok. Wydawcą był Nishimuraya Yohachi z wydawnictwa Eijudō. Sygnatura w prawym dolnym rogu brzmi „zen Hokusai Iitsu hitsu”. Towarzyszą jej dwie pieczęcie. Na tej odbitce nie ma pieczęci cenzorskiej kiwame, którą muzeum odnotowuje dla serii.
ArtystaKatsushika Hokusai (1760–1849)
DziełoLilie (ok. 1833–1834) Lilies, from an untitled series of Large Flowers
Technikadrzeworyt barwny, format ōban, 25 × 36,1 cm
Gdzie jest oryginałArt Institute of Chicago, Chicago
Co przedstawia drzeworyt?
Z dołu arkusza wyrastają dwie łodygi z wąskimi, ciemnozielonymi liśćmi. Kwiaty są duże, lejkowate, o białawych i bladoróżowych płatkach. Każdy płatek ma pośrodku pomarańczowoczerwoną smugę. Płatki części kwiatów są mocno odgięte do tyłu, a spomiędzy nich wystają długie pręciki.
W prawym górnym rogu wisi na wygiętej łodydze wydłużony, zamknięty pąk. Tło jest jednolite, bladoniebieskie, bez linii horyzontu. Dzięki temu kwiaty wyglądają jak okaz botaniczny pokazany z bliska. Kompozycja jest przycięta krawędziami arkusza. Łodygi i liście wychodzą poza kadr u góry i u dołu.
Jakie lilie namalował Hokusai?
Art Institute of Chicago i Museum of Fine Arts w Bostonie podają tylko ogólny tytuł „Lilies”, bez nazwy gatunku. Dlatego nie wskazujemy go na tej stronie. Wcześniejsze opisy mówiły o liliach tygrysich, ale kwiaty na arkuszu nie mają typowych dla nich ciemnych cętek.
Muzea nie przypisują temu arkuszowi konkretnej symboliki. Drzeworyt należy do gatunku kachō-e, czyli wizerunków kwiatów i ptaków, któremu Hokusai poświęcił w latach 30. XIX wieku wiele szczegółowych prac.
Gdzie można zobaczyć ten drzeworyt?
Odbitki „Lilii” są m.in. w Art Institute of Chicago i Museum of Fine Arts w Bostonie. Nasza grafika odpowiada odbitce z Chicago (nr inw. 1925.3370) o wymiarach 25 × 36,1 cm.
Odbitka z Chicago ma udokumentowaną historię. Najpierw należała do barona Sumitomo Tomoito (1865–1926). Następnie przez firmę Yamanaka & Company trafiła w czerwcu 1913 roku do Clarence’a Buckinghama, a w 1925 roku do muzeum. W 2005 roku pokazano ją w Tokio na dużej wystawie „Hokusai” w Muzeum Narodowym.
