Kanarek i piwonie – Shakuyaku, kanaari (Peonies and Canary / Canary and Peony) (ok. 1834)
Katsushika Hokusai wykonał drzeworyt z kanarkiem i kwitnącymi piwoniami około 1834 roku. Pionowy arkusz w formacie chūban pochodzi z serii bez tytułu, nazywanej przez muzea „Małymi kwiatami”. Grafika na naszych produktach odpowiada odbitce z Art Institute of Chicago.
Katsushika Hokusai (1760–1849), Kanarek i piwonie (ok. 1834) · Art Institute of Chicago, Chicago.
Z jakiej serii pochodzi „Kanarek i piwonie”?
Museum of Fine Arts w Bostonie przypisuje ten arkusz do serii bez tytułu, znanej jako „Małe kwiaty” (ang. Small Flowers), i datuje go na 1834 rok. Japoński tytuł podany przez muzeum to „Shakuyaku, kanaari”, czyli piwonie i kanarek. Art Institute of Chicago datuje swoją odbitkę na ok. 1834 rok i opisuje ją po prostu jako arkusz z serii bez tytułu.
Nazwa serii odróżnia ją od „Dużych kwiatów”, czyli poziomych arkuszy w większym formacie ōban. Arkusze „Małych kwiatów” są pionowe i mniejsze, w formacie chūban. Odbitka z Chicago ma 25,4 × 19,1 cm. Z tej samej serii pochodzi m.in. arkusz „Kukułka i azalie”, także z 1834 roku.
ArtystaKatsushika Hokusai (1760–1849)
DziełoKanarek i piwonie (ok. 1834) Shakuyaku, kanaari (Canary and Peony)
Technikadrzeworyt barwny, format chūban, 25,4 × 19,1 cm
Gdzie jest oryginałArt Institute of Chicago, Chicago
Co przedstawia drzeworyt?
Całe tło wypełnia głęboki, ciemnoniebieski kolor. Na nim Hokusai umieścił łodygi piwonii z dużymi kwiatami w odcieniach brzoskwiniowego różu, z jasnymi, kremowymi środkami. Wąskie, wydłużone liście mają chłodne, niebieskozielone barwy. Kwiaty zajmują górę i dół arkusza, a środek pozostaje bardziej otwarty.
W środkowej części kompozycji leci w dół mały, jasnożółty ptak z rozpostartymi skrzydłami. W prawym górnym rogu znajduje się pionowy napis kaligraficzny oraz sygnatura. Art Institute of Chicago odczytuje ją jako „Zen Hokusai Iitsu fude”. Wyraźny kontrast jasnych kwiatów i ptaka z ciemnym tłem to najbardziej charakterystyczna cecha tego arkusza.
Czym jest gatunek kachō-e?
Drzeworyt należy do gatunku kachō-e, czyli wizerunków kwiatów i ptaków. W latach 30. XIX wieku Hokusai wykonał w tym gatunku wiele szczegółowych, pojedynczych arkuszy. Obok „Małych kwiatów” powstały wtedy „Duże kwiaty”, a także pionowe grafiki z ptakami, np. „Żurawie na ośnieżonej sośnie”.
Muzea nie przypisują temu arkuszowi konkretnej symboliki ani nie podają treści napisu. Dlatego nie dopisujemy tu znaczeń piwonii ani interpretacji tekstu.
Gdzie można zobaczyć ten drzeworyt?
Odbitki arkusza są m.in. w Art Institute of Chicago, Museum of Fine Arts w Bostonie, British Museum w Londynie, Minneapolis Institute of Art i Bibliotece Kongresu USA. Nasza grafika odpowiada odbitce z Chicago (nr inw. 1925.3366).
Clarence Buckingham kupił ją w grudniu 1905 roku od firmy Yamanaka & Company. Po jego śmierci w 1913 roku przeszła na jego siostry, Lucy Maud i Kate Sturges Buckingham, a w 1925 roku trafiła do muzeum jako część kolekcji Clarence’a Buckinghama.
