Pochodzący z legendarnego, mrocznego cyklu „Sto opowieści o duchach” (Hyaku monogatari) drzeworyt „Kohada Koheiji” Katsushiki Hokusaja to jedno z najbardziej niesamowitych, upiornych i hipnotyzujących arcydzieł w dziejach światowej grafiki. Hokusai zilustrował słynną miejską legendę z epoki Edo o zdradzonym i utopionym w bagnach aktorze kabuki, który powraca z zaświatów jako zsiniały, wyszczerzony upiór. Zza zielonej siatki moskitiery, wprost do sypialni swoich morderców, zagląda nagi kościotrup o resztkach wysuszonej skóry i zapadniętych oczodołach, tworząc wizję grozy o niewiarygodnej sile psychologicznej.
Katsushika Hokusai, Kohada Koheiji (ok. 1830–1835) · Zbiory: The Sumida Hokusai Museum, Tokio.
Zdrada, morderstwo i powrót z mokradeł
Legenda o Kohadzie Koheijim była jednym z największych przebojów japońskiego teatru grozy kabuki. Koheiji, pośledni aktor specjalizujący się w rolach zjaw, został podstępnie zamordowany przez swoją wiarołomną żonę Otsune i jej kochanka, którzy utopili go podczas wyprawy na ryby w bagnach Asanuma.
W ujęciu Katsushiki Hokusaja Koheiji nie potrzebuje teatralnego kostiumu – powraca jako prawdziwy upiór yūrei. Jego kościste palce odchylają rąbek moskitiery z cichym, złowrogim szelestem.
Twarz zjawy to popis makabrycznego realizmu anatomicznego: obnażone zęby w upiornym uśmiechu zemsty, resztki rzadkich włosów na czaszce i lodowate, martwe spojrzenie patrzące prosto na śpiących kochanków mrożą krew w żyłach.
MalarzKatsushika Hokusai (1760–1849)
Dzieło i technikaKohada Koheiji (z cyklu Sto opowieści o duchach) (ok. 1830–1835) Drzeworyt barwny (Ukiyo-e)
Kolekcja muzealnaThe Sumida Hokusai Museum Tokio, Japonia / Londyn
Polska manufakturaSzyjemy Sztukę (Polska Manufaktura)
Moskitiera jako granica między życiem a śmiercią
Genialnym zabiegiem kompozycyjnym Hokusaja jest wykorzystanie zielonej moskitiery (kaya). Cienka, siatkowa tkanina staje się przepuszczalną membraną między światem materialnym a otchłanią piekieł.
Drobny, geometryczny wzór siatki wydrapany na klocku drzeworytniczym świadczy o niewiarygodnym kunszcie rzemieślniczym japońskich drzeworytników, którzy potrafili oddać iluzję przezroczystości materii.
Hokusai unikał taniego efekciarstwa – groza w jego dziele płynie z psychologicznego poczucia nieuchronności kary za popełnione zbrodnie, głęboko zakorzenionego w buddyjskiej koncepcji karmy.
“
„Nie bój się żywych, bój się tych, którzy wracają zza grobu, by upomnieć się o sprawiedliwość.”
Arcydzieło japońskiego horroru w Tokio
Drzeworyt „Kohada Koheiji” to jedno z najodważniejszych i najbardziej wpływowych dzieł w historii japońskiej ilustracji grozy, będące pradziadkiem współczesnego fenomenu J-horroru i mangi.
W The Sumida Hokusai Museum w Tokio rycina ta budzi dreszcz fascynacji, stanowiąc dowód na bezgraniczną wyobraźnię i odwagę twórczą wielkiego Hokusaja.
Zbiory i ekspozycja
Oryginał w zbiorach muzealnych
Arcydzieło znajduje się w zbiorach The Sumida Hokusai Museum w Tokio, stanowiąc część bezcennego cyklu Hyaku monogatari.
Sztuka w Twojej codzienności: Kolekcja z motywem „Kohada Koheiji”
Dla miłośników japońskiego teatru grozy, tajemnicy i mrocznych legend epoki Edo. Nasza unikalna kolekcja z motywem drzeworytu „Kohada Koheiji” Katsushiki Hokusaja to propozycja o niezwykłej sile wyrazu dla odważnych koneserów sztuki.
