Ohara Koson – Azalia w doniczce

Kim był Ohara Koson?

Ohara Koson, właściwie Ohara Matao, urodził się w 1877 roku w Kanazawie, a zmarł w 1945 roku w swoim domu w Tokio. Prawdopodobnie uczył się w szkole technicznej prefektury Ishikawa, a malarstwa u Suzukiego Kasona (1860–1919). Źródła różnią się co do tego, czy było to jeszcze w czasie nauki, czy już po przeprowadzce do Tokio pod koniec lat dziewięćdziesiątych XIX wieku.

Na początku kariery w Tokio projektował m.in. tryptyki o wojnie rosyjsko-japońskiej. Większość jego dorobku to jednak kachō-e, czyli grafiki z ptakami i kwiatami. W sumie stworzył około 500 projektów drzeworytów. Pracował z kilkoma wydawcami i u każdego podpisywał się nieco inaczej: jako Koson, Hōson lub Shōson. Imienia Hōson używał we współpracy z wydawcą Kawaguchi.

Co przedstawia drzeworyt z azalią?

Kompozycja jest prosta. Na jasnym, gładkim tle stoi niska brązowa doniczka, a z niej wyrasta krzew azalii o powyginanym, ciemnym pniu. Gałęzie pokrywają drobne zielone liście i dziesiątki kwiatów: intensywnie czerwonych, bladoróżowych i białych z różowymi plamkami. Między nimi widać jeszcze zamknięte pąki.

Rijksmuseum opisuje grafikę jako kwitnącą azalię z czerwonymi i różowymi kwiatami w brązowej doniczce. Obraz na arkuszu ma wymiary 361 × 239 mm. W lewym dolnym rogu znajdują się podpis i pieczęć.

Jak powstawał taki drzeworyt?

Grafiki Kosona powstawały w podziale pracy, który ruch shin-hanga przejął z tradycji ukiyo-e. Artysta przygotowywał projekt, snycerz wycinał klocki drzeworytnicze, drukarz odbijał kolejne kolory, a wydawca organizował całość i sprzedaż. Przy tej grafice Rijksmuseum podaje wszystkie nazwiska: wydawcą był Kawaguchi z Tokio, drukarzem Komatsu Wasakichi, a klocki wyciął snycerz o nazwisku Maeda.

Muzeum ma też dwa obiekty, które pokazują etapy tej pracy. Pierwszy to odbitka samego klocka konturowego, czyli czarnego rysunku linii, na który później nakładano kolory. Drugi to projekt Kosona namalowany pędzlem w kolorach i podpisany przez artystę. Na projekcie azalia stoi w niebieskiej doniczce, a w gotowym drzeworycie doniczka jest brązowa.

Gdzie można zobaczyć grafikę?

Odbitka drzeworytu (nr inw. RP-P-1999-570), odbitka klocka konturowego i projekt trafiły do Rijksmuseum w Amsterdamie jako dar J. Perrée z Eindhoven. Drzeworyty wydawano w wielu odbitkach, dlatego egzemplarze tej grafiki mogą znajdować się także w innych zbiorach. Rijksmuseum udostępnia zdjęcia w domenie publicznej.