Gwarek na gałęzi magnolii – Beo op magnoliatak (tytuł katalogowy Rijksmuseum) (1920–1930)
Drzeworyt z czarnym gwarkiem na kwitnącej gałęzi magnolii zaprojektował Ohara Koson, podpisując go imieniem Hōson. Wydał go w Tokio Kawaguchi, a Rijksmuseum datuje odbitkę na lata 1920–1930. Egzemplarze są w Rijksmuseum w Amsterdamie i w Art Institute of Chicago.
Kto zrobił tę grafikę: projektant, snycerz i drukarz
Rekord Rijksmuseum wymienia aż czterech twórców tej odbitki. Projekt jest dziełem Ohary Kosona. Klocki wyciął snycerz Maeda, odbijał drukarz Komatsu Wasakichi, a wydawcą był Kawaguchi z Tokio. Wszystkie te nazwiska znajdują się na samej grafice. Art Institute of Chicago podaje pełniejsze imiona: Maeda Kentarō i Kawaguchi Jirō.
Imię Hōson Koson stosował w grafikach wydawanych przez Kawaguchiego. Podpis 豊邨 z prostokątną pieczęcią widać w lewym dolnym rogu arkusza. W innych okresach ten sam artysta podpisywał się jako Koson albo Shōson.
ArtystaOhara Koson (1877–1945)
DziełoGwarek na gałęzi magnolii (1920–1930) Beo op magnoliatak (tytuł katalogowy)
Technikadrzeworyt barwny, 36,1 × 23,9 cm
Gdzie jest oryginałRijksmuseum, Amsterdam
Co przedstawia drzeworyt z gwarkiem?
Na wygiętej, szarej gałęzi siedzi czarny ptak zwrócony w prawo. Ma żółte płaty skóry za okiem, pomarańczowożółty dziób i takie same nogi. Wokół niego rozwijają się duże, białe kwiaty magnolii oraz zamknięte pąki w zielonych okrywach. Tło jest jednolite, w ciepłym odcieniu beżu.
Kontrast jest tu głównym środkiem wyrazu: niemal płaska czerń ptaka zestawiona z bielą płatków i jasnym tłem. Rijksmuseum opisuje technikę jako drzeworyt barwny, odbity z klocka konturowego w czerni i z klocków barwnych. Odbitka w Amsterdamie ma 36,1 × 23,9 cm, a w Chicago 39,8 × 27 cm.
Czym jest „Hill Myna” i skąd błąd w nazwie?
Ptak na grafice to gwarek czczony (Gracula religiosa), po angielsku common hill myna. Dosłowne tłumaczenie „Wzgórze Myna” powstało z angielskiego „hill myna”, gdzie hill jest częścią nazwy gatunku, a nie miejscem. Poprawna polska nazwa grafiki to „Gwarek na gałęzi magnolii”.
Gwarek czczony jest czarny z zielonym i fioletowym połyskiem, a po bokach głowy ma jaskrawe, pomarańczowożółte płaty nagiej skóry. Naturalnie żyje we wzgórzach Azji Południowej i Południowo-Wschodniej. W niewoli słynie z naśladowania ludzkiego głosu i od dawna jest popularnym ptakiem klatkowym.
Gdzie można zobaczyć oryginał i czy są inne wersje?
Egzemplarz z Amsterdamu ma numer RP-P-1999-556 i pochodzi z daru J. Perrée z Eindhoven. Grafikę o tym samym tytule, sygnowaną Hōson, ma Art Institute of Chicago w kolekcji Clarence'a Buckinghama. Chicago datuje ją na lata 30. XX wieku.
Koson podjął ten temat także wcześniej. W Rijksmuseum jest jego wąski, wysoki drzeworyt z gwarkiem na kwitnącej magnolii (RP-P-1999-577), wydany przez Akiyamę Buemona i datowany na lata ok. 1900–1910. Ma on 49,8 × 22,2 cm i nie jest tą samą kompozycją.
