Ohara Koson – Trzy jaskółki rdzawoczerwone podczas nurkowania
Kachō-e · Tokio, ok. 1900–1930
Trzy jaskółki rudawe w locie nurkowym – Drie roodstuitzwaluwen in duikvlucht (tytuł katalogowy Rijksmuseum) (ok. 1900–1930)
Drzeworyt z trzema jaskółkami nurkującymi w locie zaprojektował Ohara Koson, a wydał w Tokio Matsuki Heikichi. Rijksmuseum datuje grafikę na lata ok. 1900–1930 i opisuje ptaki jako jaskółki rudawe. Egzemplarz z tej kolekcji jest przechowywany w Amsterdamie.
Ohara Koson (1877–1945), Trzy jaskółki rudawe w locie nurkowym (ok. 1900–1930) · Rijksmuseum, Amsterdam.
Kim był Ohara Koson i kiedy powstała ta grafika?
Ohara Koson urodził się w 1877 roku w Kanazawie jako Ohara Matao, a zmarł w 1945 roku w Tokio. Uczył się malarstwa u Suzukiego Kasona. Zaprojektował około 500 drzeworytów i jest znany przede wszystkim jako twórca kachō-e, czyli przedstawień ptaków i kwiatów.
W ciągu kariery używał kilku imion artystycznych. Imię Koson łączy się z jego wczesną współpracą z wydawcami Akiyamą Buemonem i Matsukim Heikichim. Na tej grafice widać właśnie podpis Koson z czerwoną pieczęcią w prawym dolnym rogu. Wydawcą był Matsuki Heikichi z Tokio, a Rijksmuseum datuje odbitkę szeroko, na lata ok. 1900–1930.
ArtystaOhara Koson (1877–1945)
DziełoTrzy jaskółki rudawe w locie nurkowym (ok. 1900–1930) Drie roodstuitzwaluwen in duikvlucht (tytuł katalogowy)
Technikadrzeworyt barwny, 34,2 × 18,6 cm
Gdzie jest oryginałRijksmuseum, Amsterdam
Co przedstawia drzeworyt z jaskółkami?
Trzy jaskółki lecą w dół, jedna nad drugą, wzdłuż zwisających gałązek wierzby płaczącej. Mają ciemne, granatowoczarne grzbiety, długie rozwidlone ogony i rdzawopomarańczowe policzki. Środkowy ptak jest odwrócony brzuchem do widza, więc widać jasny spód skrzydeł. Tło to jednolita, ciepła szarozieleń, bez linii horyzontu.
Kompozycja jest wąska i wysoka. Odbitka w Rijksmuseum ma wymiary 34,2 × 18,6 cm. Taki format pozwala pokazać ruch z góry na dół: oko widza przesuwa się od ptaka przy gałęzi do dwóch ptaków niżej. Dolna część arkusza pozostaje pusta, co wzmacnia wrażenie ruchu w dół.
Dlaczego jaskółki rudawe, a nie rdzawoczerwone?
Holenderski tytuł katalogowy brzmi „Drie roodstuitzwaluwen in duikvlucht”. Słowo roodstuitzwaluw oznacza gatunek Cecropis daurica, który po polsku nazywa się jaskółka rudawa. Nazwa „jaskółki rdzawoczerwone” to dosłowny przekład angielskiego red-rumped swallow i nie jest polską nazwą gatunku.
Jaskółka rudawa występuje między innymi w Japonii, gdzie żyje podgatunek Cecropis daurica japonica. Tytuł grafiki jest opisowy i pochodzi z katalogu muzeum, dlatego w handlu i w innych kolekcjach można spotkać jego różne wersje.
Jak powstał ten drzeworyt i gdzie go zobaczyć?
Rijksmuseum opisuje technikę jako drzeworyt barwny: kontur odbito z klocka z czarną linią, a kolory z osobnych klocków barwnych. Projekt Kosona przenoszono więc na kilka klocków drewna, a obraz powstawał przez kolejne odbicia na tym samym arkuszu papieru.
Egzemplarz z Amsterdamu ma numer inwentarzowy RP-P-1999-400. Trafił do muzeum w darze od J. Perrée z Eindhoven. Rijksmuseum udostępnia zdjęcie grafiki w kolekcji online, gdzie można obejrzeć szczegóły piór i gałązek wierzby.
Oryginał
Gdzie zobaczyć obraz „Trzy jaskółki rudawe w locie nurkowym”?
