Królewski Ametyst nad Wodą · Rijksmuseum, Ohara Koson i Japoński Irys Hanashōbu
Irys (ok. 1900–1930)
Zachwycający głębokim kolorytem, zmysłową asymetrią i poetyckim spokojem drzeworyt „Irys” (Irises) Ohary Kosona to arcydzieło japońskiego motywu kacho-e. Irysy wodne (hanashōbu) zajmują w kulturze Kraju Kwitnącej Wiśni miejsce wyjątkowe, będąc symbolem czerwcowego przesilenia, męskiej odwagi i arystokratycznego piękna. Koson ukazał wspaniały, rozkwitły kielich w nasyconych odcieniach głębokiego fioletu, indygo i purpury, rozchylający płatki ponad taflą wody. Długie, mieczowate liście przecinają przestrzeń z kaligraficzną pewnością, a delikatna ważka lub krople rosy zawieszone na łodydze dopełniają wrażenia ulotnej, letniej chwili uchwyconej w drewnie przez geniusza grafiki.
Ohara Koson, Irys (Irises) (ok. 1900–1930) · Zbiory: Rijksmuseum w Amsterdamie (Holandia).
Kult irysa hanashōbu w tradycji japońskiej
W okresie Edo ogrody irysów w Horikiri w Tokio były celem corocznych wycieczek tysięcy wielbicieli sztuki i natury.
Mieczowaty kształt liści irysa kojarzony był z ostrzem samurajskiego miecza katana, symbolizując siłę i prawość ducha.
Ohara Koson połączył w tym drzeworycie wyrafinowany realizm z tradycyjną japońską asymetrią kompozycyjną.
Cieniowanie bokashi na płatkach pozwala dostrzec najdelikatniejsze żyłkowanie i aksamitną głębię fioletowego barwnika.
Dzieło ze zbiorów Rijksmuseum w Amsterdamie uznawane jest za jedno z najdoskonalszych studiów florystycznych epoki Shin-hanga.
MalarzOhara Koson (1877–1945)
Dzieło i technikaIrys (Hanashōbu / Irises) (ok. 1900–1930) Drzeworyt barwny (Shin-hanga)
Kolekcja muzealnaRijksmuseum w Amsterdamie Amsterdam, Holandia
Polska manufakturaSzyjemy Sztukę (Polska Manufaktura)
Purpurowe fałdy, złocisty język i szmaragdowe miecze
Nasycony fiolet płatków przechodzi miękko w chłodny błękit i ciemną śliwkę, tworząc aksamitny, zmysłowy efekt optyczny.
Wąski, jaskrawożółty pasek w gardzieli kwiatu działa jak płonący promyk słońca skupiający wzrok odbiorcy.
Pionowe, sztywne liście o szmaragdowej tonacji wznoszą się ku górze, równoważąc ciężar opadających w dół płatków.
Precyzyjnie wycięta w drewnie struktura żyłek dowodzi wirtuozerii rytowników współpracujących z Kosonem.
Subtelne tło o ciepłym, kremowym odcieniu papieru morwowego pozwala roślinie wybrzmieć w pełnym majestacie.
“
„Irys kwitnie krótko, ale z taką dumą, jakby wiedział, że jego piękno zostanie zapamiętane na zawsze.”
Orientalny szyk, głęboki ametyst i styl japandi
Drzeworyt z irysem to doskonały akcent dekoracyjny dla osób ceniących głębokie, szlachetne barwy i orientalną harmonię.
Wprowadza do wnętrza spokój, elegancję oraz arystokratyczną świeżość letniego poranka nad japońskim stawem.
Znakomicie komponuje się z ciemnym granatem, szarością, jasnym drewnem dębowym oraz dodatkami ze szczotkowanego mosiądzu.
W polskiej manufakturze Szyjemy Sztukę dbamy o to, by purpurowa głębia tego dzieła cieszyła na trwałych torbach i tekstyliach.
Zbiory i ekspozycja
Oryginał w zbiorach muzealnych
Drzeworyt „Irys” spoczywa w kolekcji sztuki wschodnioazjatyckiej w Rijksmuseum w Amsterdamie, reprezentując najwyższy kunszt szkoły Shin-hanga.
