Peter Paul Rubens namalował „Adama i Ewę” w Madrycie w latach 1628–1629 jako kopię obrazu Tycjana z hiszpańskiej kolekcji królewskiej. Scena pokazuje chwilę, w której Ewa bierze zakazany owoc. Oryginał należy do Museo del Prado w Madrycie, które ma też pierwowzór Tycjana.
Peter Paul Rubens (1577–1640), Adam i Ewa (1628–1629) · Museo del Prado, Madryt.
Dlaczego Rubens skopiował obraz Tycjana?
W latach 1628–1629 Rubens przebywał w Madrycie po raz drugi. Przyjechał tam z misją dyplomatyczną, związaną z rozmowami pokojowymi. Obraz Tycjana „Adam i Ewa”, powstały około 1550 roku, wisiał wtedy w zakrystii madryckiego Alkazaru, królewskiej rezydencji. Tam Rubens go skopiował.
Rubens wykonał wiele kopii obrazów Tycjana. Muzeum Prado podkreśla, że „Adam i Ewa” wyróżnia się wśród nich jakością i ocenia ją wyżej niż pozostałe. Obie wersje mają niemal ten sam format: obraz Tycjana mierzy 240 × 186 cm, a Rubensa 238 × 184,5 cm.
ArtystaPeter Paul Rubens (1577–1640)
DziełoAdam i Ewa (1628–1629) Adán y Eva
Technikaolej na płótnie, 238 × 184,5 cm
Gdzie jest oryginałMuseo del Prado, Madryt
Czym wersja Rubensa różni się od Tycjana?
Rubens zachował ogólny układ sceny, ale wprowadził własne zmiany. Według Prado zmienił pozę Adama i pokazał go bardziej obróconego w bok. Co ciekawe, ta poza jest bliższa tej, którą widać na zdjęciu rentgenowskim obrazu Tycjana, czyli pierwotnemu zamysłowi weneckiego mistrza.
Rubens zmienił też muskulaturę, wiek i wyraz twarzy Adama. Dodał również czerwoną papugę, siedzącą po lewej stronie na gałęzi. U Tycjana jej nie ma.
Co przedstawia scena?
Obraz ilustruje biblijną opowieść o upadku pierwszych ludzi z Księgi Rodzaju. Ewa stoi przy drzewie i bierze owoc, który podaje jej wąż o postaci dziecka, ukryty w gałęziach. Takie przedstawienie węża jako dziecka Rubens przejął od Tycjana. Ewa ma biodra przesłonięte gałązką z liśćmi.
Adam siedzi po lewej stronie na skale i dotyka jej ciała dłonią. Między postaciami wyrasta pień drzewa. W tle widać pejzaż z niebem i drzewami.
Gdzie można zobaczyć obraz Rubensa?
Kopia Rubensa należy do Museo del Prado w Madrycie (numer katalogowy P001692). W tym samym muzeum znajduje się pierwowzór Tycjana (P000429), który trafił do Prado w 1827 roku. Dzięki temu oba obrazy można porównać w jednym miejscu.
Obraz jest olejem na płótnie. W źródłach występuje pod tytułami „Adam i Ewa” oraz „Upadek człowieka”.
