Barok Flamandzki · Kosmiczna Harmonia, Neptun i Płodność Natury
Zjednoczenie wody i ziemi (ok. 1618)
Przepełniony witalnością, alegorycznym bogactwem i potęgą barokowej wyobraźni obraz „Zjednoczenie wody i ziemi” Petera Paula Rubensa to jedno z najbardziej fascynujących dzieł dojrzałego okresu flamandzkiego mistrza. Płótno przedstawia spotkanie boga mórz i oceanów Neptuna z personifikacją ziemi, boginią Kybele (Tellus). Neptun z potężnym trójzębem w dłoni, wsparty na muszli, podaje prawicę bogini dzierżącej róg obfitości wypełniony po brzegi dojrzałymi owocami. Nad ich głowami skrzydlata Wiktoria nakłada na skroń Kybele wieniec laurowy, a w dole kompozycji dwa małe trytony bawią się w spienionych falach, dmuchając w muszlę konchy. Dzieło stanowi alegorię pokoju, dobrobytu i harmonii żywiołów sprzyjających rozwojowi Antwerpii.
Peter Paul Rubens, Zjednoczenie wody i ziemi (ok. 1618) · Zbiory: Państwowe Muzeum Ermitażu w Petersburgu / Museo del Prado.
Alegoria pokoju i rozkwitu Antwerpii
W epoce Rubensa rzeka Skalda – łącząca handlową Antwerpię z wodami Morza Północnego – była zablokowana przez Holendrów, co doprowadziło do bolesnego załamania gospodarczego flamandzkiej metropolii.
Malarz, który był nie tylko genialnym artystą, lecz również wybitnym dyplomatą i gorącym pacyfistą, stworzył obraz będący żarliwym apelem o pokój i ponowne otwarcie życiodajnych dróg morskich. Zjednoczenie bóstwa wód z boginią ziemi symbolizowało nadejście złotego wieku pomyślności, handlu i obfitości.
Mocarne, muskularne ramię Neptuna obejmujące dłoń zmysłowej bogini jest metaforą przymierza, dzięki któremu ziemia rodzi najbogatsze plony, a wody niosą statki pełne zamorskich skarbów ku chwale ojczyzny.
MalarzPeter Paul Rubens (1577–1640)
Dzieło i technikaZjednoczenie wody i ziemi (The Union of Earth and Water) (ok. 1610–1635) Olej na płótnie / desce
Kolekcja muzealnaMuseo del Prado Madryt / Antwerpia
Polska manufakturaSzyjemy Sztukę (Polska Manufaktura)
Moc żywiołów i zmysłowość formy
W dziele tym Rubens z niedoścignioną wirtuozerią zestawił dwa bieguny ludzkiej fizyczności: spiżowe, ogorzałe od słońca i morskiej soli ciało Neptuna oraz alabastrową, świetlistą karnację bogini ziemi.
Wspaniały róg obfitości mieni się soczystymi barwami dojrzałych jabłek, kiści winogron i fig, stanowiąc porywający popis malarstwa martwej natury, w którym flamandzcy mistrzowie nie mieli sobie równych w ówczesnej Europie.
Woda tryskająca z urny rzecznego bóstwa i kaskady fal łączą się w dynamicznym ruchu ze złotem i purpurą rozwianych tkanin, tworząc wielką, zmysłową kompozycję o potężnym ładunku energii życiowej i harmonii.
“
„Gdy woda łączy się z ziemią pod znakiem pokoju, rodzi się wszelkie dobro, a wojna musi ugiąć czoło przed obfitością natury.”
Barokowa obfitość w aranżacji wnętrza
Niezwykle bogata symbolika i wirtuozeria malarska „Zjednoczenia wody i ziemi” czynią z tego dzieła jeden z najpiękniejszych manifestów barokowego optymizmu i afirmacji świata.
Współczesne wnętrza ozdobione tekstylnymi akcentami z motywem tego arcydzieła napełniają się energią żywiołów, ciepłem złocistych barw i wyrafinowanym smakiem dawnych galerii arystokratycznych, tworząc przytulną przestrzeń.
Zbiory i ekspozycja
Oryginał w zbiorach muzealnych
Arcydzieło Petera Paula Rubensa znajduje się w czołowych kolekcjach europejskich, będąc wzorem barokowej alegorii.
Sztuka w Twojej codzienności: Kolekcja z motywem „Zjednoczenie wody i ziemi”
Napełnij swój dom witalną siłą żywiołów, obfitością natury i blaskiem barokowej harmonii. Ekskluzywne tekstylia z motywem „Zjednoczenia wody i ziemi” Rubensa to kwintesencja elegancji, kunsztu i polskiego rzemiosła najwyższej próby.
