Zjednoczenie ziemi i wody – The Union of Earth and Water (ok. 1618)
Peter Paul Rubens namalował „Zjednoczenie ziemi i wody” około 1618 roku. To alegoria, w której bogini Kybele, uosobienie ziemi, spotyka boga rzeki Skaldy, uosobienie wody. Obraz należy do Ermitażu w Petersburgu.
Peter Paul Rubens (1577–1640), Zjednoczenie ziemi i wody (ok. 1618) · Ermitaż, Petersburg.
Kim są postacie na obrazie?
Kobieta po lewej to Kybele, personifikacja ziemi. Obok niej widać róg obfitości pełen owoców. Brodaty mężczyzna w środku to nie Neptun, jak często się podaje, lecz bóg rzeki Skaldy, personifikacja wody. Wspiera się na wielkiej urnie, z której płynie strumień wody. Postacie podają sobie ręce.
Nad nimi unosi się skrzydlata Wiktoria, która wieńczy parę. Poniżej, w wodzie, tryton dmie w muszlę i ogłasza to połączenie. U dołu obrazu bawią się w wodzie dwoje dzieci. Obraz jest olejem na płótnie o wymiarach 222,5 na 180,5 cm.
ArtystaPeter Paul Rubens (1577–1640)
DziełoZjednoczenie ziemi i wody (ok. 1618) The Union of Earth and Water
Technikaolej na płótnie, 222,5 × 180,5 cm
Gdzie jest oryginałErmitaż, Petersburg
Co oznacza połączenie ziemi i wody?
Związek ziemi i wody symbolizuje płodność, bogactwo i dobrobyt. W tym obrazie odnosi się do konkretnego miejsca: rodzinnej Antwerpii Rubensa i rzeki Skaldy, nad którą leży miasto. Dlatego dzieło bywa nazywane także „Antwerpią i Skaldą”.
Rzeka była dla Antwerpii drogą do morza i źródłem handlu. W czasach Rubensa Holendrzy zablokowali jednak ujście Skaldy, odcinając Flandrię od dostępu do morza. Obraz pokazuje więc wizję pomyślności, którą miastu dawała rzeka. Muzeum Guggenheima w Bilbao, które pokazywało obraz na wystawie skarbów Ermitażu, opisało go jako pochwałę dobrobytu Antwerpii i handlu na Skaldzie.
Jak zbudowana jest kompozycja?
Kompozycja ma kształt piramidy i jest symetryczna oraz zrównoważona. Szczyt tworzy Wiktoria z wieńcem, środek para głównych postaci, a podstawę tryton i dzieci w wodzie. Widać tu wpływ późnego renesansu włoskiego, zwłaszcza malarzy weneckich.
Rubens zestawił jasne, gładkie ciało bogini z opaloną, muskularną sylwetką boga rzeki.
Jak obraz trafił do Ermitażu?
Wcześniej obraz należał do kolekcji rodu Chigi w Rzymie. Ermitaż nabył go w latach 1798–1800. Zakupu dokonał car Paweł I, syn Katarzyny II. Muzeum Guggenheima w Bilbao określiło ten nabytek jako najważniejsze uzupełnienie XVIII-wiecznej kolekcji malarstwa flamandzkiego w Ermitażu.
Dziś obraz należy do stałej kolekcji Ermitażu w Petersburgu. Istnieje też mniejsza kopia wykonana w warsztacie Rubensa.
