Peter Paul Rubens – Autoportret z pierwszą żoną Izabelą Brant
Barok flamandzki · Antwerpia, ok. 1609
Autoportret z pierwszą żoną Izabelą Brant – Rubens und Isabella Brant in der Geißblattlaube (ok. 1609–1610)
Peter Paul Rubens namalował autoportret z żoną Izabelą Brant około 1609–1610 roku, prawdopodobnie z okazji ich ślubu. Para siedzi w altanie z wiciokrzewu i trzyma się za ręce. Oryginał należy do Alte Pinakothek w Monachium.
Peter Paul Rubens (1577–1640), Autoportret z pierwszą żoną Izabelą Brant (ok. 1609–1610) · Alte Pinakothek, Monachium.
Kiedy i z jakiej okazji powstał obraz?
W 1608 roku Rubens wrócił do Antwerpii po mniej więcej ośmiu latach spędzonych we Włoszech. Rok później, 3 października 1609 roku, poślubił Izabelę Brant w antwerpskim opactwie św. Michała. Miał wtedy 32 lata, ona 18. Jej ojcem był Jan Brant.
Alte Pinakothek datuje obraz na około 1609–1610 i uważa, że powstał prawdopodobnie dla upamiętnienia ślubu. Według angielskiej Wikipedii po weselu obraz otrzymał teść malarza, Jan Brant. Małżeństwo trwało siedemnaście lat. Izabela zmarła w 1625 roku, prawdopodobnie na dżumę.
ArtystaPeter Paul Rubens (1577–1640)
DziełoAutoportret z pierwszą żoną Izabelą Brant (ok. 1609–1610) Rubens und Isabella Brant in der Geißblattlaube
Technikaolej na płótnie przeniesionym na drewno, 178 × 136,5 cm
Gdzie jest oryginałAlte Pinakothek, Monachium
Co widać na obrazie?
To całopostaciowy portret podwójny. Rubens siedzi nieco wyżej, w eleganckim stroju, z koronkowym kołnierzem, kapeluszem i pomarańczowymi pończochami. Lewą dłoń opiera na rękojeści szpady. Izabela siedzi niżej, w wysokim kapeluszu, dużej krezie i bogato haftowanym gorsecie. Nad nimi rozpościerają się gałęzie wiciokrzewu.
Małżonkowie łączą prawe dłonie. Poza Izabeli, siedzącej nisko przy ziemi, przypomina według Wikipedii tradycyjny typ Madonny pokornej. Obraz ma duży format: 178 × 136,5 cm. Pierwotnie namalowano go na płótnie, które później przeniesiono na drewniane podłoże.
Co symbolizuje wiciokrzew i złączone dłonie?
Muzeum wyjaśnia, że wiciokrzew był znany pod nazwą „im dłużej, tym lepiej” i symbolizował trwałość miłości. Ogród i altana należą do tradycyjnych motywów miłosnych. Złączone prawe dłonie, gest zwany dextrarum iunctio, oznaczały zgodę małżeńską.
Uroczysty format i eleganckie stroje miały nobilitować przedstawione osoby. Według muzeum nawiązania do antyku i tradycji humanistycznej pokazują, jak Rubens widział siebie jako artystę. Szpada podkreśla wysoki status, który zapewniała mu pozycja nadwornego malarza. Angielska Wikipedia wskazuje też na związki obrazu z ówczesnymi książkami emblematów, m.in. z „Amorum Emblemata” Otto van Veena z 1608 roku.
Jak obraz trafił do Monachium?
W XVIII wieku obraz znajdował się w galerii elektora Palatynatu Jana Wilhelma w Düsseldorfie. Na początku XIX wieku, wraz z innymi dziełami z kolekcji düsseldorfskiej, trafił do Monachium. Alte Pinakothek podaje, że nabyto go z Galerii Düsseldorfskiej w 1806 roku.
Oryginał należy do zbiorów Bawarskich Państwowych Zbiorów Malarstwa i jest częścią kolekcji Alte Pinakothek w Monachium (numer inwentarza 334).
Oryginał
Gdzie zobaczyć obraz „Autoportret z pierwszą żoną Izabelą Brant”?
