Barok Flamandzki · Pasja, Tragedia i Nieokiełznany Żywioł Emocji
Rzeź niewiniątek (ok. 1611–1612)
Dramatyczne, pulsujące surową energią i wstrząsające bezwzględnym realizmem płótno „Rzeź niewiniątek” to jedno z najpotężniejszych dzieł wczesnego, najbardziej ekspresyjnego okresu twórczości Petera Paula Rubensa. Zainspirowany biblijną opowieścią z Ewangelii według św. Mateusza o okrutnym rozkazie króla Heroda w Betlejem, Rubens stworzył kompozycję o niebywałej dynamice, dramaturgii i ekspresji. Przed monumentalną architekturą antycznego pałacu żołnierze rzymscy bezlitośnie wyrywają niemowlęta z rąk zrozpaczonych matek. Kobiety walczą o życie swoich dzieci z furią dzikich lwic: drapią twarze oprawców, zasłaniają maleństwa własnymi ciałami i krzyczą w rozpaczy ku niebiosom.
Peter Paul Rubens, Rzeź niewiniątek (ok. 1611–1612) · Zbiory: Art Gallery of Ontario w Toronto (Kanada).
Eksplozja emocji i karawadżionizm Rubensa
Obraz powstał krótko po powrocie Rubensa z Włoch do rodzinnej Antwerpii, w czasie gdy miasto dochodziło do siebie po zniszczeniach wojennych, a artysta chłonął rewolucyjne idee światłocieniowe Caravaggia.
Malarz zrezygnował ze statycznych konwencji dawnych mistrzów, stawiając na gwałtowny, fizyczny ruch i naturalistyczną bezwzględność. Ciała żołnierzy o napiętych mięśniach i potężnych torsach przypominają antyczne rzeźby grupy Laokoona, które Rubens szkicował w Rzymie.
Zestawienie bezbronności nagich dzieci z brutalną siłą uzbrojonych wojowników buduje niezrównane napięcie emocjonalne, które do dziś paraliżuje i fascynuje widzów na całym świecie swoją szczerością i potęgą wyrazu.
MalarzPeter Paul Rubens (1577–1640)
Dzieło i technikaRzeź niewiniątek (The Massacre of the Innocents) (ok. 1610–1635) Olej na płótnie / desce
Kolekcja muzealnaMuseo del Prado Madryt / Antwerpia
Polska manufakturaSzyjemy Sztukę (Polska Manufaktura)
Krwawa purpura i wirtuozeria światłocienia
Kolorystyka obrazu została przemyślana z precyzją genialnego teatralnego reżysera: płomienna czerwień sukni centralnej postaci matki bije niczym krwawy krzyk w centrum kompozycji.
Światło pada ostro z boku, wyłuskując z głębokiego cienia skręcone w agonii ciała, błyszczące miecze i rozwichrzone włosy kobiet. Rubens z mistrzostwem oddał emocje malujące się na twarzach bohaterów – od zwierzęcego szału żołnierzy po bezgraniczny ból i determinację matek.
Faktura malarska jest gęsta, pełna nerwowych pociągnięć pędzla i impastów, co jeszcze bardziej potęguje wrażenie bezpośredniego uczestnictwa w koszmarnym, betlejemskim poranku.
“
„Prawdziwe malarstwo nie boi się grozy ani łez; musi dotykać najgłębszych strun ludzkiego serca, nawet gdy pęka ono z rozpaczy.”
Skarb kanadyjskiej Art Gallery of Ontario
Podarowany galerii w Toronto przez kanadyjskiego miliardera Kena Thomsona obraz jest dziś największą dumą i perłą Art Gallery of Ontario.
Jako element wyrafinowanej dekoracji tekstylnej, dzieło to wnosi do wnętrza historyczny patos, niezrównaną głębię dramatyczną i surową elegancję, zachwycając koneserów sztuki ceniących najwyższy barokowy kunszt i odwagę twórczą.
Zbiory i ekspozycja
Oryginał w zbiorach muzealnych
Arcydzieło znajduje się w stałej kolekcji Art Gallery of Ontario w Toronto, stanowiąc perłę północnoamerykańskich zbiorów sztuki europejskiej.
Sztuka w Twojej codzienności: Kolekcja z motywem „Rzeź niewiniątek”
Doświadcz niesamowitej siły ekspresji, dramatyzmu i malarskiego geniuszu Petera Paula Rubensa. Ekskluzywne tekstylia z motywem „Rzezi niewiniątek” to propozycja dla koneserów poszukujących w sztuce bezkompromisowej pasji i mistrzowskiego warsztatu.
