Myśliwi na śniegu – Jäger im Schnee (Winter) (1565)
Pieter Bruegel starszy namalował „Myśliwych na śniegu” w 1565 roku jako jeden z obrazów cyklu pór roku. Obraz pokazuje myśliwych z psami, którzy wracają do zaśnieżonej wsi, z zamarzniętymi stawami i łyżwiarzami w dole. Oryginał należy do Kunsthistorisches Museum w Wiedniu.
Pieter Bruegel starszy (ok. 1525/1530–1569), Myśliwi na śniegu (1565) · Kunsthistorisches Museum, Wiedeń.
Dla kogo Bruegel namalował cykl pór roku?
„Myśliwi na śniegu” należą do serii obrazów przedstawiających kolejne okresy roku. Nawiązują do średniowiecznej tradycji kalendarzy z pracami miesięcy, w których każdej porze przypisywano typowe zajęcia. Według karty muzeum pierwszym znanym właścicielem obrazu był kolekcjoner Nicolaas Jongelinck.
Do dziś zachowało się pięć obrazów z tej serii. Trzy z nich są w Wiedniu: „Myśliwi na śniegu”, „Pochmurny dzień” i „Powrót stada”. Zimowy obraz odpowiada przełomowi grudnia i stycznia.
ArtystaPieter Bruegel starszy (ok. 1525/1530–1569)
DziełoMyśliwi na śniegu (1565) Jäger im Schnee (Winter)
Technikaolej na desce dębowej, 116,5 × 162 cm
Gdzie jest oryginałKunsthistorisches Museum, Wiedeń
Co dzieje się na obrazie?
Na pierwszym planie trzech myśliwych schodzi ze wzgórza w stronę wsi. Towarzyszy im zmęczona sfora psów. Polowanie nie było udane: na jednym z oszczepów wisi tylko pojedynczy lis. Po lewej przed gospodą rozpalono ogień, przy którym kilka osób przygotowuje opalanie świni. Szyld gospody przedstawia jelenia z krzyżem, czyli wizję świętego Huberta lub świętego Eustachego, patronów myśliwych.
W dolinie leżą zamarznięte stawy. Na lodzie ślizgają się łyżwiarze, a niektórzy grają w kolf i eisstock, grę podobną do curlingu. Koło młyńskie po prawej skuł lód. W oddali wznoszą się ostre, skaliste szczyty, których w płaskich Niderlandach nie ma. Na drzewach siedzą wrony, a nad doliną przelatuje sroka.
Dlaczego obraz tak dobrze oddaje zimę?
Bruegel ograniczył paletę do stonowanych bieli i szarości, na których odcinają się ciemne sylwetki drzew, ludzi i psów. Ukośna linia wzgórza prowadzi wzrok od myśliwych w dół, ku dolinie i dalej ku górom. Kunsthistorisches Museum zwraca uwagę, że o sile obrazu nie decydują pojedyncze zabawne szczegóły, lecz całość: Bruegel konsekwentnie buduje wrażenie przenikliwego, trwałego zimna.
Obraz powstał w czasie, gdy w Europie zaczynały się surowe zimy tak zwanej małej epoki lodowcowej. Współcześni widzowie rozpoznawali w nim przede wszystkim zimowe zajęcia i rytm roku.
Gdzie można zobaczyć oryginał?
Obraz należy do Kunsthistorisches Museum w Wiedniu (nr inw. GG 1838). W 1594 roku miasto Antwerpia podarowało go arcyksięciu Ernestowi Habsburgowi. Po jego śmierci przeszedł do cesarza Rudolfa II, a później do kolekcji arcyksięcia Leopolda Wilhelma.
Bruegel namalował go farbami olejnymi na desce dębowej o wymiarach 116,5 × 162 cm. Na dole, pośrodku, umieścił sygnaturę i datę: BRVEGEL. M.D.LXV.
