Zabawy dziecięce – Die Kinderspiele (ang. Children's Games) (1560)
Pieter Bruegel starszy namalował „Zabawy dziecięce” w 1560 roku. Na placu i ulicach miasteczka ponad 230 dzieci bawi się w 83 różne gry. Obraz należy do Kunsthistorisches Museum w Wiedniu.
Według Kunsthistorisches Museum na obrazie jest ponad 230 dzieci, zajętych 83 różnymi zabawami. Inne opracowania mówią o około osiemdziesięciu zidentyfikowanych grach, a historyczka sztuki Sandra Hindman wskazywała, że w tamtych czasach znano ich ponad dziewięćdziesiąt. Dzieci są w różnym wieku, od maluchów po nastolatków.
Bruegel pokazał scenę z lotu ptaka. Muzeum zauważa, że tylko tak mógł zmieścić na jednym obrazie tak wielki tłum postaci. Figury są małe, więc obraz wymaga powolnego oglądania, fragment po fragmencie.
ArtystaPieter Bruegel starszy (ok. 1525/1530–1569)
DziełoZabawy dziecięce (1560) Die Kinderspiele
Technikaolej na desce dębowej, 116,4 × 160,3 cm
Gdzie jest oryginałKunsthistorisches Museum, Wiedeń
W co bawią się dzieci u Bruegla?
Wiele zabaw rozpoznajemy do dziś. Dzieci toczą obręcze, chodzą na szczudłach, bawią się w ciuciubabkę i skaczą przez kozła. Jeżdżą na drewnianych konikach, puszczają bańki mydlane i bawią się kostkami zwierzęcymi, tak zwanymi astragalami. Są też zabawy w dorosłych: udawane wesele i udawany chrzest.
Plac zamyka duży budynek, może ratusz albo inna siedziba władz miejskich, który dzieci zajęły na swoje zabawy. W lewym górnym rogu kompozycja się otwiera. Widać tam krajobraz z rzeką, w której dzieci się kąpią i bawią na brzegu.
Czy „Zabawy dziecięce” mają ukryte znaczenie?
Kunsthistorisches Museum nazywa obraz malowaną encyklopedią i podkreśla, że nie ma w nim moralizatorskiego tonu. Zdaniem muzeum to kompozycja bez precedensu i bez odpowiednika w sztuce.
Część badaczy widzi w nim jednak coś więcej niż katalog gier. Dzieci bawią się z powagą dorosłych, a ich zajęcia mogą mieć w oczach Boga takie samo znaczenie jak sprawy dorosłych, którzy rządzą miastem. Podobną myśl wyraża anonimowy flamandzki wiersz wydany w Antwerpii w 1530 roku przez Jana van Doesborcha, który porównuje ludzkość do pochłoniętych zabawą dzieci. Udawane wesele znajduje się dokładnie na przecięciu przekątnych obrazu. Przypuszcza się też, że obraz miał otwierać cykl o wiekach człowieka i przedstawiać młodość, ale nie zachowały się wzmianki o innych obrazach z takiej serii.
Gdzie można zobaczyć „Zabawy dziecięce”?
Obraz wisi w Gemäldegalerie Kunsthistorisches Museum w Wiedniu (numer inwentarza 1017). To olej na desce dębowej o wymiarach 116,4 × 160,3 cm. W 1594 roku kupił go w Brukseli arcyksiążę Ernest Habsburg.
Pierwszą znaną wzmiankę o obrazie zapisał Karel van Mander w 1604 roku.
